Çocuklarda Cinsel Gelişim ve Cinsellikle İlgili Sorunlar

Cinsel gelişimde birçok faktör etkilidir. Öncelik sırasına göre şöyle değerlendirebiliriz:

  1. Biyolojik Faktörler: Biyolojik gelişim anne karnında başlar. Cinsiyet ile ilgili kromozomlar ve biyolojik yapılar anne rahminde oluşmaya ve gelişmeye başlar. Erkek veya kız olmanın belirleyici olduğu ve önemli bir evredir. 
  2. Çevresel Faktörler: Bebek kendi cinsiyeti ile dünyaya geldikten sonra cinsiyetine uygun rol ve davranış kalıplarını öncelikle en yakın çevresi olan ailesinden edinmektedir. Anne ve baba cinsiyet rolünün gelişiminde ve cinsel gelişimde çok önemli rol oynamaktadır. Çocuğun kendi cinsine uygun davranış, düşünce ve duyguları sosyal alanda uyum göstererek sergileyebilmesi için; aileler cinsel gelişimde oldukça etkilidir. 
  3. Sosyokültürel Faktörler: Çocukların büyüdükçe, aileden daha bağımsız hareket edebildikleri alanlarda cinsel gelişimde etkili olabilmektedir. Arkadaş ilişkileri, televizyon programları, sosyal medya ve okul cinsel gelişim üzerinde etkilidir.

İlk bebeklik evresinde cinsel gelişim çok önemlidir. Bu dönemde bebekler kendi vücutlarını keşfederler. Daha çok kendi vücudu ile ilgili algısı kendine dokunarak başlar ve devam eder. Bebekler kendine dokundukça farklı uzuvlarını; kolunu, bacağını, saçını keşfeder. Bu keşifler sayesinde kendi cinsiyeti ile ilgili duyguları ve hisleri oluşmaya başlar. Bebekler cinsel organlarını keşfeder ve biraz daha büyüdükçe cinsiyetine uygun olan oyunları, oyuncakları, giyim tarzını keşfetmeye ve benimsemeye başlarlar.

Dönemsel Sorunlar: Bu dönemde bebeğin dokunma ile ilgili keşif halinden rahatsızlık duyarak engelleyici olmamak gerekmektedir. Çocuğun kendi vücuduna dokunmasından rahatsız olup engelleyici tutum sergilemek sıkıntı oluşturur. Bebeğin annesine temas etmesinin önüne geçmeye çalışmak, bebeği emzirmemek bu dönemde sıkıntı oluşturabilecek durumlardır. 

Birinci Çocukluk Dönemi: Bebeklik döneminin sona erdiği ve ilk çocukluk döneminin başladığı 2 ile 6 yaş aralığını kapsayan zaman dilimidir. İlk çocukluk döneminde yani 3 yaş itibari ile çocuklar; kendi cinsiyetini fark edebilir ve farkındalık kazanır. Kendi cinsiyet rolüne uygun davranışları modeller ve oyun oynarken cinsel kimliğine uygun oyuncaklarla oynamayı seçer. Çocuklar bu dönemde dokunmak yerine, soru sorarak keşifte bulunurlar. Her şeyi sorarak ve uygulayarak keşif halinde olurlar. Arkadaşının cinsel organını merak edebilir ve karşı cinsi tanımaya çalışabilir. Karşı cinsten olan ebeveyni ile evlilik düşlemi kurabilir. Örneğin, 5 yaşında bir kız çocuğu "ben büyüdüğümde babamla evleneceğim" diyebilmektedir. Erkek ve kız ile ilgili cinsiyet farkını anlamaya yönelik sorular sorar ve bu dönemde bu durumu oyunlarına yansıtır.

Dönemsel Sorunlar: Bu dönemde oluşabilecek en büyük sorun, ailelerin çocukların sordukları sorulara eksik veya fazla yani gereksiz ayrıntılara girerek cevaplar vermesidir. Bu soruların net ve kısa cevaplar olması gerekmektedir. Cinsellikle ilgili sorular: çocuğun basit bir nesne hakkındaki merakını gidermekten öteye geçilmemelidir. Sordukları soruları engellemek, çocuğu susturmak ve ayıplamak bu dönemin sorunları arasındadır. Tuvalet temizliğini yaparken çok fazla abartmak sıkıntı oluşturabilmektedir. Çocukların cinsel organlarını çok fazla ellemeden temizlemek gerekmektedir. Mahremiyet ve vücut özerkliğinin gelişmesi banyo yaptırırken iç çamaşır giydirilmelidir.

İkincil Çocukluk Dönemi: Bu dönem 6 ile 12 yaş aralığında olan dönemi kapsamaktadır. İlk çocukluk dönemi bittiği için bu dönemde çocuklarda farklılaşmalar olur. Cinsiyet farklılığı, cinsel kimlik ve kimliğe uygun roller belirlenmiştir. Bu dönem ilköğretimin başladığı evredir. Erkek çocukları sürekli kendi hemcinsleri ile kız çocukları ise kendi hemcinsleri ile oyunlar kurarak sosyal beceriler kazanırlar. Enerjilerini daha çok sosyal ilişkiler kurarak harcarlar. Cinsel konulara olan ilgi azalır, okul öğrenmesi ve grup oyunları aktif hale gelir. İkincil dönemin ilerleyen evrelerinde cinsel konulara ilgi azalır, ahlak gelişimi olgunlaşmaya başladığı için cinsellik ile ilgili konular daha az ifade edilmektedir. 

Dönemsel Sorunlar: Çocuğa sevgilim, aşkım diye hitap etmek, çocukları dudaklarından öpmek, sürekli cinsellik içeren mesajlar vermek, çocuğun yanında soyunmak, mahremiyete özen göstermemek sorunların başında gelmektedir. Çocukla banyoya girilmemeli, kendi kendine yıkanabileceği öğretilmelidir. Çocuklar 7 yaş itibari ile kendi kendine yıkanabilmeli ve 5-6 yaş itibari ile tuvalet temizliğini kendisi yapabilmelidir. Bu dönemde çok fazla müdahale edildiğinde çocuk kendine güvensiz olabilmektedir. 

 

 

Bize Ulaşın