Ergenlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Ergen3

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu adından da anlayabileceğimiz üzere kendini dikkat eksikliği, dürtüsellik, aşırı hareketlilik ile belirgin olarak gösteren sıklıkla erken çocuklukta ortaya çıkan bir bozukluktur.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı için günlük işlevselliğin bozulması ve dikkat eksikliği/dürtüsellik/hareketlilik belirtilerinden her bir alan için ergenlik döneminde 5’inin karşılanması yeterlidir. Belirtiler ise 12 yaşından önce başlamış olmalı ve 6 aydır devam etmelidir. Ayrıca belirtileri diğer psikiyatrik bozukluklarla daha iyi açıklanmamalı ve onlarla karıştırılmamalıdır.

Ergenlikte Hiperaktivite Azalır

Eğer çocukluk döneminde dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı almış biri ergenlik dönemine girmişse tanı alması daha kolaydır. Sıklıkla ergenlik dönemiyle birlikte hiperaktivitede bir azalma görülürken okul başarısıyla ilgili sorunlar ortaya çıkmaktadır. Çünkü artık daha fazla öğretmenle girilen ders sayısı artar, ödevler daha sık verilir ve dersler çalışma ve beceri gerektirir. Tüm bunlarla beraber fiziksel değişimler başlar, arkadaşlık ve sosyal ilişkilere daha fazla yönelirler. Üniversite hazırlık ile birlikte de gelecek kaygılarında artış görülmeye başlar. Bu nedenlerle dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu için ergenlik döneminde karşımıza daha farklı bir klinik tablo çıkar ve bunun için farklı bir tedavi planı gerekmektedir. Özellikle de bazı hâller döneme atfedilip gözden kaçırılabilmektedir.

Aşırı hareketlilik fiziksel aktivitenin yaşa, cinsiyete uygun olmama halidir ve amaca yönelik değildir. Hareketlilik sıklıkla ergenlerde ellerin ayakların hareketi ve gezinme durumu ile kendini gösterebilir. Hiçbir şey yapmadan oturması gereken durumlarda bile etrafındaki şeylerle oynama ihtiyacı hissedebilir. Bu dönemde konuşma artabilir, ani hareketlerde bulunabilirler. Ancak bununla birlikte herhangi bir eylem başlarken oyalanma da sıklıkla görülmektedir.

Dürtüsellik ise yapacağı şeyin olumsuz sonuçlanacağını bile bile engelleme güçlüğü yaşama durumudur. Ergenlik döneminde sıklıkla söz kesme, sırada bekleyememe şeklinde kendini gösterebilir. Sonucunu düşünmeden hareket edebilirler veya sorulara alakasız yanıtlar verebilirler. Sıklıkla da sınavlarda soruları tam okumazlar. Bunlarla birlikte sıklıkla öfke kontrol problemi de yaşayabilmektedirler.

Ergenlik döneminde bağımsızlaşma ve bireyselleşme artması ile birlikte işlevsellikte diğer dönemlerden daha belirgin bozulmalar gözlenmeye başlanır. Tüm bunlarla birlikte de en sık olarak dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile depresyon birlikteliği bizleri beklemektedir.

Eğer dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan bir ergen bu dönemi yaralarla atlatmaya çalışırsa ileri dönemlerde madde kullanımı veya başka psikiyatrik bozuklukların gelişme riski artmaktadır. Bu nedenle riskli durumlar ve önleyici tedavi için uzman birinden destek almanızı öneririz.

Bize Ulaşın