Dissosiyatif Bozukluklar

 Dissosiyatif bozukluk nedir ve nasıl tedavi edilir?

Dissosiyatif bozukluklar; bilincin, belleğin, kimliğin, duygulanımın, algının, davranışın ve çevreyi algılama bütünlüğünün bozulmasıyla anlaşılır ve herhangi bir fiziksel hastalık ya da beyin hasarıyla ilişkisi yoktur. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde bu tür sorunlar yaşayan kişilere psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi yöntemlerle destek verilir.

Dissosiyatif bozukluklar; ‘Çoğul Kişilik Bozukluğu’, ‘Dissosiyatif Amnezi’, ‘Dissosiyatif Füg’ ve ‘Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu’ olmak üzere dört ana başlıkta toplanır. Dissosiyasyon ‘ayrılma, dağılma, çözülme, kopma’ anlamını taşır. Dissosiyatif bozukluklar herhangi bir fiziksel hastalık ya da beyin hasarı ile ilişkili değildir. Bilincin, belleğin, kimliğin, duygulanımın, algının, davranışın ve çevreyi algılama bütünlüğünün bozulması halidir. Dissosiyatif bozukluklar, ani veya kademeli, geçici veya kronik olarak görülebilir. Dissosiyasyon genelde ‘bölünmeyi’ ele almaktadır ancak aynı zamanda kişinin eksik hissettiği ruhsal bütünlüğünü de elde etmeye çalıştığı bir süreç olduğu da unutulmamalıdır.
 
Dissosiyasyon ergenlik veya ergenlik öncesi dönemde yineleyen travmatik yaşantıların üstesinden gelebilmek için ortaya çıkar ve bir süre sonra kişinin algısal bütünlüğünü bozmaya başlar. Moodist Pskiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde, dissosiyatif bozuklukların çözümünde psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi birçok tedavi yöntemi uygulanır.

Dissosiyatif bozuklukları tanıyalım
 
Çoğul Kişilik Bozukluğu: Kişi birden çok kimlik geliştirir ve geliştirilen her bir kimliğin, ayrı bir adı, sosyo ekonomik durumu, kültürel özellikleri ve kendine ait duygu, düşünce veya davranışları olur. Çoğul kişilik bozukluğunda, oluşturulan farklı kimlikler gerçek kimlikten çok farklı özelliklere sahip olurlar. ‘Ev sahibi’ diye adlandırılan esas kişilik, sessiz, içine kapanık, kurallara uyum gösteren biriyken, diğerleri dışa dönük ve serbest olabilir. Kişi, bir kimlikten diğer bir kimliğe çok kısa süre içinde geçiş yapabilir ve o an büründüğü kimliğin etkisinde olup, genelde diğer bir karakterin kontrolündeyken yaptığı davranışları hatırlayamaz.

Dissosiyatif Amnezi: Dissosiyatif bozukluklar arasında en sık rastlanılan gruptur. Kişinin yaşamında strese neden olan veya travmatik olan kişisel bilgiler, herhangi bir beyin bozukluğu olmadan ani bir biçimde kaybolur ve hatırlanmaz. Dissosiyatif amnezi, basit bir unutkanlık gibi açıklanamaz ve genel bilgilerle ilgili bellek bu durumdan etkilenmez. Ayrıca, kişinin yeni bilgileri öğrenme yetisi devam eder. Bu belirtiler haricinde kişinin işlevselliğinde bir bozulma görülmez.
 
Dissosiyatif amnezi: sınırlı, yaygın, seçici ve sürekli amnezi olmak üzere dört farklı şekilde kendini gösterebilir. Sınırlı amnezi, birkaç saat veya birkaç günlük olaylarla ilgili, yaygın amnezi, kişinin tüm yaşam deneyimleriyle ilgili, seçici amnezi bazı olaylar ve kişilerle ilgili unutmanın olduğu amnezi türüdür. Sürekli amnezi ise, bir başlangıcı olan ve o andan itibaren yaşanan olayların ardından unutmanın hemen gerçekleştiği amnezi türüne denir.
 
Dissosiyatif Füg: Dissosiyatif bozukluklar arasında oldukça az görülür. Kişinin aniden geçmişini ve önemli kimlik bilgilerini unutarak evinden, işinden ayrılmasıdır. Kişi, kimliği ile ilgili yaşadığı bellek kaybının farkında değildir ve yeni bir kimlik geliştirebilir. Bu süreçte, başıboş dolaşma şeklinde uzun süreli seyahatlere çıkma görülür. Dissosiyatif füg genellikle kısa sürelidir.
 
Depersonalizasyon Derealizasyon Bozukluğu: Kişinin kendini dışarıdan seyrediyormuş ya da rüyadaymış gibi hissederek bedeninden sürekli ve yineleyici biçimde ayrılma hissini yaşamasıdır. Bedenden ayrılma, yaşamıyor gibi hissetme, kendine dışarıdan bakma, robot gibi hissetme, el ayağının değiştiğini hissetme, kendini tanıyamama gibi belirtiler görülebilir.

Derealizasyon ise, kişinin çevresini gerçek dışı bir şekilde algılamasıdır. Bu belirtiler yineleyen bir şekilde görülebilir, bir kaç saat sürebilir veya devamlı görülebilir. Kişinin kendisine ve çevresine yabancılaştığı durumlar olarak tanımlanabilir. Her iki bozuklukta da, kişilerin gerçeği değerlendirme yetilerinde bozulma olmaz. Depersonalizasyon ve derealizasyon sıklıkla beraber görülürler ve bazı psikiyatrik bozukluklara da eşlik edebilir.
 
Dissosiyatif Bozuklukların Belirtileri: Dissosiyatif bozukluğu olan kişilerde, organik bir nedeni bulunmayan bedensel yakınmalar, kronik ağrılar, baygınlık, öfke nöbetleri, intihar düşünceleri ve gün içerisinde yaşanan herhangi bir olayı hatırlayamama hali görülebilir. Bunun yanı sıra bu kişiler ilişkilerinde, ani üzülmeler, gülmeler, agresif olma gibi duruma uygunsuz ve orantısız davranım içerisinde olabilir. En sık görülen belirti, sara nöbetine benzer çırpınma, kasılma şeklinde de olabilen bayılmalardır.
 
Bu gibi durumlarda 7/24 açık olan Moodist Psikiyatri Acil Servisi uzmanları gerekli müdahaleyi anında yaparlar. 

Dissosiyatif bozukluklar neden kaynaklanır?

Dissosiyatif bozukluğun en önemli nedenlerinden bazıları, çocukluk dönemlerinde yaşanan fiziksel (dövülme, ağır cezaya maruz bırakılma), cinsel ve duygusal (bakım veren kişi tarafından temel ihtiyaçların karşılanmaması, sürekli ihmalkarlık) gibi travmatik olaylardır. Yaşanan bu travmatik olaylar sonrasında bir savunma düzeneği olarak geliştirilen dissosiyasyon; travmadan kaçmayı sağlayarak, travmanın kişinin yaşamı üzerindeki etkisini de geciktirir. Bu Dissosiyatif bozukluklar özenli ve bilimsel yaklaşımlarla tedavi gerektirir. 

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Medikal Ekibi, tedavi sürecini çok yönlü bilimsel yaklaşımlar ve sabırla yönetir.

Dissosiyatif bozukluklar Moodist’te nasıl tedavi ediliyor?

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi, ruh ve beyin sağlığıyla ilişkili hastalıklarda, tedavisinde de bilim ve teknolojinin gerektirdiği koşulları sağlayan en gelişmiş tedavi imkanlarıyla ve uzman psikiyatr, psikolog kadrosuyla, kişinin öznel psikolojik ihtiyaçlarına uygun tedavi planlaması yapıyor.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde kullanılan tedavi yöntemleri ve destekleyici yaklaşımlar şunları kapsıyor:

 

  • İlaç Tedavisi
  • Psikometrik Testler
  • Psikoterapiler (BDT, EMDR, Psikodinamik, Mindfulness, Hipnoterapi, Psikodrama, Şema, Aile, Grup)
  • Ergoterapi (Müzik, Resim, Ebru, Seramik, El Sanatları, Beden ve Hareket Terapisi, Spor, Mutfak Atölyesi)
  • Psikolojik Eğitim
  • Somatik Tedaviler (EKT, TMS)
  • Rehabilitasyon Programları
  • Yataklı Tedavi

Tedavide iki ana yaklaşım vardır, bunlar ilaç ve psikoterapi işbirliğidir. 
 
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde öncelikle hasta ve hasta yakınlarına, belirlenen tedavi yöntemine uygun nasıl bir yol izlenmesi gerektiği anlatılır.

Doğru tanı koymak ve etkin tedavi planı oluşturmak için Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi uzmanları çeşitli psikolojik testlere başvurabilir. Uzman psikiyatr ve psikologlar tarafından yapılan bu psikometrik testler, bilimsel temele dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarıdır.
 
Dissosiyatif bozukluk ile başa çıkmada, semptomları tanıma, erken fark etme, tedavi uyumunu ve sosyal-mesleki işlevselliği arttırmada psikoterapilerin yeri oldukça önem taşır. Moodist Medikal Ekibi tarafından dissosiyatif bozuklukların tedavisinde; Bilişsel Davranışçı Terapi, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), Psikodinamik, Mindfulness, Hipnoterapi, Psikodrama, Şema gibi bireysel psikoterapilerin yanı sıra aile ve grup terapileri gibi terapi yöntemleri de uygulanmaktadır. Terapide, kişiye durumun nedenleri, nasıl ve hangi durumlarda başladığı konusunda yardımcı olunur.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde; hastaların iyileşmelerine, sosyalleşmelerine ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmelerine yardımcı olmak, özgüven ve yeteneklerini geliştirmek, bu gelişimlerini günlük hayatta kullanabilmelerini sağlamak için; müzik, dans, ebru atölyesi, resim, spor, seramik gibi birçok faaliyeti içeren ergoterapi çalışmaları da yürütülür.

Dissosiyatif bozuklukların sonucunda aile içinde de sorunların yaşandığı görülmektedir. Bu nedenle Moodist Hastanesi Medikal Ekibi, aile bireylerini de tedavi sürecine katarak, ailelere yeme bozuklukları konusunda bilgilendirici psikoeğitim çalışmaları yapar. Böylece hastaların tedaviyi bırakma oranlarının azaldığı, ailenin hastalarıyla ilişkilerindeki çıkmazların tanımlanarak aile içi uyumun arttığı gözlenmiştir.
 
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde gerekli durumlarda EKT (Elektro Konvulsiv Tedavi) ve TMS (Transkraniyal Manyetik Stimülasyon) tedavisi uygulanabilmektedir. Tedaviye direncin ve hastalığın yoğun olduğu dönemlerde EKT ile genel anestezi altında beyin ön bölgesine elektro-şok verilir. Kişi anestezi altında olduğu için EKT tedavisini birebir yaşamaz. Bu tedavi ile beyin biyokimyasallarında hızlı salınma görülür. TMS ile ruhsal hastalıklarla ilgili önceden belirlenmiş bölgelere uygulanıp, buralarda elektrofizyolojik değişiklikler meydana getirerek klinik iyileşme sağlanır. Uygulama sırasında manyetik akımı oluşturan bobin (coil) saçlı derinin üzerinden hedef beyin bölgesinin bulunduğu noktaya yerleştirilir. Vücuda herhangi bir girişim olmadan, saçlı derinin üzerinden uygulanır. Psikiyatrik hastalık tanısına göre, hedef bölge ve uygulanacak manyetik akımın şiddeti belirlenir.

Dissosiyatif bozuklukların tedavisi birçok şekilde sürdürülebilir. Yatarak tedavi de oldukça önemlidir. Gerekli görülen ağır durumlarda, hastanın hastanede yatarak tedavi görmesi gerekir. 

Moodist’te hasta güvenliği ve konforu ön plandadır.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde, hastaların konforlu ve güvenilir bir şekilde tedavi göreceği 75 yatak kapasiteli psikiyatri yataklı servis bulunur. Hastaların kendi doktorlarının gerekli gördüğü kısıtlamalar dışında herhangi bir ek müdahalenin yapılmadığı, hastaların kendi iradeleriyle, kendi odalarına ve ortak alana geçebildikleri servislerde tıbbi gözetim ve müdahaleler ön plandadır.

Bu servislerde hastaların kendilerine ve çevresine zarar verme ihtimalini ortadan kaldırabilmek için teknik donanım ve düzenlemeler kırılmaz cam ve yumuşak köşeli mobilyalarla tasarlanmıştır. Alanlarında deneyimli psikiyatri uzmanları, psikologlar, hemşireler ve yardımcı sağlık personeli ile 24 saat hizmet verilir. Serviste, hastaların ortak kullandıkları bir adet çok amaçlı salon, 1 adet etkinlik odası ve 1 adet sigara odası bulunur. Serviste yatan hastalar; psikolog ve hemşireler eşliğinde günaydın toplantısı, müzik, dans, ebru atölyesi, resim, spor, seramik gibi birçok çalışmaya katılabilir. Doktorları uygun görürse, hastalar belirli saatlerde hastanenin sahip olduğu özel bahçelerde serbest zaman geçirebilir ve belirlenen ziyaret saatleri kapsamında yakınlarıyla görüşebilir.

Bize Ulaşın