Biriktiricilik Bozukluğu Mu Yoksa Koleksiyon Mu?

Biriktiricilik Bozukluğu Mu Yoksa Koleksiyon Mu?

Sevdiğiniz biriyle gittiğiniz konser bileti, çantanızdan ileride lazım olur diye atamadığınız ama bitmek üzere olan tükenmez kalemler, ıslak mendiller, küçük şekerler, gelecekte değerlenecek diye düşündüğünüz oyuncaklarınız, geçmişten bu yana topladığınız kartpostallar, posta pulları, anahtarlıklar… Eşyalar anılarımızı canlı tutmada ve yeni anılar oluşturmamızda büyük önem taşımakta. Peki, sahip olduğumuz eşyalar ne zaman koleksiyon adı altında yer almaktan çıkıp bizleri günlük işlerimizi yapmaktan alıkoyuyor ve yoğun bir stres oluşturuyor?

Biriktiricilik bozukluğu yaşayan bireyler ile koleksiyonerler arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak üzere farklılıklar ve benzerliklere bakabiliriz (Nordsletten, A. & Mataix-Cols, D. , 2012).

Biriktirme ve Koleksiyon Farkı

Biriktiricilik Bozukluğu

Koleksiyon

Sahip olunanları atmaktan veya elden çıkarmaktan kaçınma Sahip olunanları koleksiyonunu geliştirmek adına elden çıkarma
Farklı niteliklere sahip olan eşyaların (peçete, gazete, kapak…vb) aşırı miktarlarda ve düzensizce geniş bir alana yayılmış olması Belli niteliklere sahip olan eşyaların (yalnızca maket gemi gibi) düzenli ve kısıtlı miktarda olması
Sahip olunan eşyalara karşı yüksek derecede sorumluluk ve duyarlılık hissi Sahip olunan eşyalara karşı az düzeyde sorumluluk ve duyarlılık hissi
Sahip olunanları atmakta ya da gözden çıkarmada her zaman güçlük yaşama Sahip olunanları atmakta gözden çıkarmada ara sıra zorlanma
Fiziksel boyutu oldukça büyük ve geniş istiflenmiş eşya yığınının olması Fiziksel boyutuna bakıldığında belirli ve küçük alan kaplayan eşyaların olması
Dağınık, karman çorman bir görüntünün olması Düzenli bir görüntünün olması
Duygusal stresin yoğun olması; utanç ya da aşağılanma gibi duyguların eşlik etmesi Duygusal stresin düşük olması; keyif, memnuniyet ve gurur gibi duyguların eşlik etmesi
Sosyal, ilişkisel ve işle alakalı konularda oldukça zorlanma Sosyal, ilişkisel ve işle alakalı konularda az düzeyde zorlanma
Sahip olunan eşyalarla alakalı diğer kişilerle ortak ilgi alanının bulunmaması Koleksiyon yapan başka kişilerle ortak ilgi alanının bulunması
Yaş ilerledikçe artma eğilimdedir Yaş ilerledikçe azalma gösterir

 

Bu iki grup arasında farklar olduğu kadar benzerlikler de görülmektedir. Benzerlikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Her iki grup da eşyaları düzenlemekte ve/veya atmakta oldukça zorlanmaktadır.
  • Eşyaların gerçek maliyetleri ile koleksiyonerlerin ve biriktiricilik bozukluğuna sahip olan kişilerin belirledikleri değer arasında belirgin bir fark olduğu gözükmektedir. Bu fikrin eşyalara biçilen kişisel değer ve o koleksiyondaki yerinden kaynaklandığı düşünülmektedir.


Kaynak
Nordsletten, A. & Mataix-Cols, D. (2012). Hoarding versus collecting: Where does pathology diverge from play?. Clinical Psychology Review, 32(3), 165-176. http://dx.doi.org/10.1016/j.cpr.2011.12.003

Bize Ulaşın