İnternetin Ne Kadarı Fazladır?

İnternetin Ne Kadarı Fazladır?

İnternetin aşırı kullanımı, bütün dünyada büyüyen bir sosyal sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir davranışı ”aşırı” olarak tanımlayabilmek için öncelikli olarak “optimal” ya da “sağlıklı” kabul edilen bir eşiğe ihtiyacımız vardır.

İnternetin makul sayılabilecek miktardaki kullanımıyla tanımlanan; duygusal, zihinsel, sosyal ya da fiziksel bir rahatsızlık yaratmaksızın istenen amaca yönelik olarak belirli bir zaman dilimini bu etkinliğe ayırabilmektir.

Tam zıttı olarak internet kullanımının aşırıya kaçması ise; kullanma isteğinin önüne geçilememesi, internette geçirilen sürenin gittikçe uzaması, internette geçirilen zaman dışında kalan zamanların giderek azalması ya da internet kullanım alışkanlıklarına göre planlanması, internet kullanılmadığında sinirlilik, huzursuzluk, anksiyete, sıkılma ve gerginliğin ortaya çıkması, kişinin iş yaşamı, sosyal hayatı ve aile ilişkilerinin giderek bozulması olarak tanımlanabilir. Kişi interneti çeşitli olumsuz duygulardan (örneğin kaygı, hayalkırıklığı, çaresizlik, suçluluk gibi) kaçmak veya bu duyguları rahatlamak için kullanabilmektedir.

Alkol ya da uyuşturucu gibi kimyasal maddelerin bağımlılıkları gibi kumar, seks, alışveriş, internet gibi davranışların da bağımlılık yapan etkisi söz konusudur. Davranışsal bağımlılıklar kimyasallara olduğu gibi fiziksel ve/veya psikolojik bağımlılık belirtilerini içerir. Örneğin: davranışa dair zihinsel meşguliyetin artması, davranışın miktarında artış, davranışı yerine getiremeyince huzursuz hissetme, azaltamama ya da kesememe vb. Söz konusu davranış internet kullanımı olduğunda: internet dışındayken sürekli interneti düşünme, bir dahaki internete bağlanma anını heyecanla bekleme, internetteki meşguliyeti için fazla para harcama, kendini sosyal çevreden izole etme, internette kalış süresi konusunda çevresine yalan söyleme ve sorumlulukları ihmal etme sıklıkla görülmektedir.

İnternet doğası gereği çok fazla uyaran içerir. Her yeni karşılaşılan uyaranın yarattığı merak duygusu aynı aktiviteyi sürdürme konusunda kişinin davranışını pekiştirir. Kişi benzer doyumu alabilmek için interneti daha sık kullanmaya koşullanır.

Özellikle yemek, cinsel aktivite, spor vb. doğal yollu dış uyaranlar ile yeterli doyumun sağlanamadığı durumlarda kişiler bu doyumu sağlayabilecek uyaracı maddelere ya da davranışlara yönelebilirler. Aşırı miktarda internet kullanımıyla beyindeki ödüllendirmeye bağlı haz veren merkezlerde artmış hassasiyet oluşur. Bu da daha fazla ödül arayışına ve dolayısıyla daha fazla internet kullanımına sebep olur.

İnternet bağımlıları haftada 80 saate varan sürelerde internet kullanabilmektedir. Tao ve arkadaşlarının geliştirdiği “İnternet Bağımlılığı Tanı Ölçütleri”ne göre internet bağımlılığına uygun kullanım; en az 3 ay boyunca günlük en az 6 saat kullanımı kapsamaktadır. *

İnternetin bu şekilde aşırı kullanımı başlı başına uyku döngüsünde ve beslenme düzeninde bozulmalara sebebiyet vermektedir. Ayrıca aşırı kahve ve gazlı içecek tüketimi, obezite ve vücudun özellikle boyun ve sırt bölgelerinde ağrılara da yol açabilmektedir.

İnternetin aşırı kullanımı, aynı zamanda; seks, kumar, alışveriş vb. internet haricindeki diğer davranış bağımlılıklarını besleyici bir rol üstlenebilir. Buna en sık verilebilecek örnekler online kumar bağımlılığı, online alışveriş bağımlılığı ve sanal seks bağımlılığıdır.

Klinik Psikolog Yeşim Selçuk
*Tao, R., Huang, X., Wang, J., Zhang, H., Zhang, Y. & Li, M. (2010). Proposed Diagnostic criteria for Internet addiction. Addiction: 105: 556-564.

Bize Ulaşın