Kaygılandığımızda Bedenimizde Neler Oluyor?

Kaygılandığımızda Bedenimizde Neler Oluyor?

Kaygı, korkuya ya da stresli durumlara karşı verilen olağan bir tepkidir. Herkes, günlük yaşamda zaman zaman iş, okul, sağlık, para gibi geleceğe yönelik konularda kaygılanabilir. Bu durum zihnimizde ve duygularımızda bir takım belirtiler verebileceği gibi aynı zamanda bazı bedensel tepkilere de yol açabilmektedir.

Hayati bir tehlike ile karşı karşıya geldiğimizde hemen o ortamdan kaçmak, kalıp savaşmak, olduğumuz yerde donakalmak, ürkmek veya bayılmak hayatta kalmamızda bedenimizin bize sunduğu seçeneklerdir. Tüm bu bedensel tepkiler ne kadar rahatsız edici olsa bedenimizde neler olup bittiğini öğrenmek bu süreci anlamlandırmamızda yardımcı olabilmektedir.

Düşünce akışında hızlanma – Hızlı düşünmek etrafımızda olan tehdidin boyutunu değerlendirmemize ve hızlı kararlar alabilmemize yardımcı olmaktadır. Bu sürede de var olan tehditten ve çıkış yolları aramaktan başka bir şey düşünemez oluruz. Yani, tüm dikkatimizi tehlikeye yöneltip harekete geçmemiz gerekmektedir.
Baş dönmesi ve sersemlik hissi – Kaygı ile ilişkili olarak vücudumuzda oksijen oranı artmakta ve kendimizi yorgun, halsiz ve sersemlemiş hissedebiliriz.
Görme yetisinde kayıp – Görüşümüzdeki değişiklik aynı bir tünelden bakıyormuşuz gibi değişebilmektedir. Tek odaklandığımız nokta karşımızda bulunan tehdittir (örneğin, kocaman bir kurt veya ödenmesi gereken faturalar) geri kalan yerler ise karanlıkta kalmıştır.
Ağızda kuruluk hissi – Ağız sindirimin başlangıç noktası olarak kabul edilmektedir. Kaygı /tehlike anında sindirim sistemi kendini kapatarak enerjiyi kaslara yönlendirmektedir.
Hızlı ve kısa aralıklarla nefes alıp verme – Vücuttaki oksijenin artmasına ve kaslara enerji yollanmasına sebep olmaktadır.
Kalp çarpıntısı – Vücuda kan pompalayarak kasların harekete geçmesini sağlamaktadır.
Böbrek üstü bezlerinden adrenalin salgılanması – Adrenalin salgılanarak tüm vücuda harekete geçmesi yönünde uyarıda bulunmaktadır.
Mide bulantısı ve karın ağrısı – Sindirim sistemi çalışmayı durdurduğu ve kan akışı bu bölgeden başka kanallara aktarıldığı için mide bulantısı ve karında ağrı hissi oluşmaktadır.
Mesanede sıkışıklık hissi – Mesanede bulunan kaslar aşırı kaygı karşısında gevşeyip sıkışıklık hissi yaratabilmektedir.
Ellerde üşüme – Vücudumuzdaki damarlardan akan kan önceliği temel kas gruplarına aktarmaktadır.
Avuç içinde terleme – Tehlike karşısındayken vücut ısımız artmaktadır. Terleyerek vücut ısımızı dengelemeyi ve hayatta kalmamızı sağlanmaktadır.
Kaslarda gerginlik ve titreme – Tüm vücuda yayılmış bir gerginliktir. Kaç, savaş, donakal, ürk, bayıl gibi durumlar amacıyla beden hazırlanmaktadır. Bu sürede vücut hareketsiz kalsa bile kaslarda titreme ve gerginlik gözlenebilmektedir.

 

Kaynaklar
Bracha, H. S. (2004). Freeze, flight, fight, fright, faint: adaptationist perspectives on the acute stress response spectrum. CNS spectrums, 9(09), 679-685.
Walter Bradford Cannon (1929). Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage. New York: Appleton-Century-Crofts.

Bize Ulaşın