ŞİZOFRENİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ŞİZOFRENİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Şizofreni belirtileri; pozitif, negatif ve kognitif (bilişsel) belirtiler olmak üzere üç farklı grupta incelenebilir.

Pozitif belirtiler: Pozitif belirtiler sağlıklı insanlarda görülmeyen psikotik davranışlardır. Pozitif belirtiler genellikle “hastaların gerçeklik ile bağlantısını koparan belirtiler” olarak bilinmektedir. Belirtiler genellikle geçicidir, bazı durumlarda ciddi sonuçlara yol açabilir ve tedavi ile bağlantılı olarak azalabilir.

Pozitif belirtileri arasında şunları söyleyebiliriz:

  • Halüsinasyonlar
  • Hezeyanlar
  • Düşünce Bozuklukları
  • Hareket Bozuklukları

Varsanı (Halüsinasyonlar)

“Sesler” şizofrenide en sık görülen varsanı türüdür. Bu sesler hastalara davranışlarından bahsedebilir, hastaya hareketleri ile ilgili emirler verebilir, bir olaya karşı uyarabilirler. Bazen bu sesler birbiri ile konuşabilir. Diğer varsanı türlerinin arasında orada olmayan objeleri görmek, başka hiç kimsenin fark etmediği kokuları fark etmek, ya da çevrede kimse yokken görünmez bir elin kendine dokunduğunu hissetmek söylenebilir.

Sanrı (Hezeyanlar)

Hastanın somut bir kanıt bulunmamasına karşın kararlı biçimde inanışlara ya da düşüncelere kapılması ve bunu değiştirememesidir. Çevredeki insanları bu düşüncenin yanlış olduğunu kanıtlasa bile hasta düşüncesinden vazgeçemez. Şizofreni hastaları genellikle başkalarının hareketlerini manyetik dalgalarla kontrol ettiğini düşünmek, televizyon ya da radyo yayınları ile kendilerine özel mesajlar iletildiğine inanmak, kendini tarihsel bir karakter zannetmek gibi sağlıklı insanlara garip gelen düşüncelere kapılırlar.

Düşünce Bozukluğu

Kişi ne söylediği ve nasıl söylediği konusunda karmaşa yaşar. Zihninde dağınık halde olan bu düşünceler, hastalarda anlaşılamayan konuşmalara sebebiyet verebilir, bazı durumlarda konuşmanın ortasında bir hasta konuşmayı kesebilir ve sebebi sorulduğunda bu düşüncenin kafasından çekilip alındığını söyleyebilir.

Hareket Bozuklukları

Bazı şizofreni hastaları sosyal, mesleki işlevlerini yerine getirmelerini engelleyecek bu belirtileri yaşayabilirler. Hareket bozukluğu olan hastalar belirli bir hareketi sürekli tekrarlayabilir, daha uç durumlarsa katatoni ile sonuçlanabilir. Katatoni, bir insanın donakalması ve çevresine yanıt vermemesi durumudur. Günümüzde katatoni, şizofreni tedavilerinin gelişmesinden dolayı daha az görülmeye başlamıştır.

Negatif Belirtiler

Duygu ve davranışların bozulmasına yol açan belirtilerdir. Negatif belirtiler depresyon ya da diğer durumlar ile benzerlik gösterdiğinden hastalık ile ilişkisinin fark edilmesi daha zordur. Negatif belirtiler arasında;

  • Hastanın donuk veya monoton konuşması ya da konuşurken yüz kaslarının kıpırdamaması
  • Günlük yaşamdan zevk alamamak
  • Planlı aktivitelere başlama ya da aktiviteleri sürdürmede zorlanma
  • İletişim kurulmaya çalışıldığında bile az konuşmak bulunmaktadır.

Negatif belirtilerin görüldüğü hastalar günlük işlerini halledebilmek için desteğe ihtiyaç duyarlar. Çoğunlukla basit kişisel bakımlarını göz ardı ederler. Hastalar çevreleri tarafından tembel ya da isteksiz olarak algılanabileceğinden, negatif belirtiler yanlış algılamaya neden olur. Bu nedenle özellikle hasta yakınlarının bu belirtileri tanıması ve takip etmesi önemlidir.

Kognitif (bilişsel) Belirtiler

Hastalık ile ilişkisini fark etmek zor olduğundan, genellikle tanı konduktan sonra belirtiler daha net ayırt edilir. Kognitif (bilişsel) belirtiler hayatı normal şekilde devam ettirmeyi engelleyen belirtilerdir.

Kognitif (bilişsel) belirtiler arasında;

  • Bilgileri anlama ve karar vermek için kullanma becerisinde bozulma
  • Konsantrasyon güçlüğü, odaklanma sorunu
  • Kısa süreli hafızada (Öğrendikten hemen sonra bir bilgiyi kullanma becerisi) sorunlar

Kaynaklar
http://www.mentalhealthamerica.net/conditions/schizophrenia
http://www.nhs.uk/Conditions/Schizophrenia/Pages/Diagnosis.aspx
http://www.nimh.nih.gov/health/topics/schizophrenia/index.shtml
http://psychcentral.com/lib/schizophrenia-fact-sheet/
http://www.webmd.com/schizophrenia/tc/schizophrenia-treatment-overview

Bize Ulaşın