Parkinson Tedavisi Özel Moodist Hastanesi’nde Nasıl Yapılır?
Parkinson tedavisi kesin olmamakla birlikte, tedaviye iyi yanıt veren, semptomlarını önemli ölçüde kontrol edebildiğimiz ve yaşam kalitesini artırabildiğimiz bir hastalıktır.
Ancak hastalık yavaş seyirli olduğu için hastanın sürekli olarak hekim takibinde olması gerekir. Zamanla yaşam kalitesini düşüren bir hastalık olduğu için aile bireylerinin bilinçlenerek hastaya gerekli desteği vermeleri, tedavinin doğru uygulanmasını sağlamaları gerekir. Parkinson hastalığının belirtileri ortaya çıkar çıkmaz nöroloji uzmanına başvurmak parkinson tedavisi açısından da son derece önemlidir. Erken tedavi, hastalığın ilerleyişini yavaşlatırken hastanın hayat kalitesini de artırır. Bu hastalığın evrelerine göre uzman hekim tarafından pek çok farklı parkinson tedavisi yöntemi uygulanmaktadır.
Parkinson tedavisi öncelikle ilaç tedavisi olup, verilen ilaçlarla beyindeki dopamin maddesinin üretim açığı kapatılabilmektedir. Hastanın yaşı, hastalığın dönemi ve kullanılan ilaçların yan etkilerine göre tedavi planı hazırlanır. Erken dönemde dopamin tükenmeden verilen, dopamini daha uzun süre kullanmasını sağlayan, dopamin içeren veya dopamin alıcı bölgeleri tutacak ilaçlar kullanılır. Ayrıca hareket bozukluğu dışında depresyon, demans, uyku bozukluğu şikayetleri görüldüğünde de ek ilaçlar kullanılması gerekebilir. Hastalığın ilaçlarla düzeltilememesi durumunda cerrahi seçenekler değerlendirilir.
Parkinson hastalarının ilaç tedavilerine ek olarak uygulayacağı birtakım beden egzersizleri de ileri derecede yarar sağlayabilmektedir. Bunlar fizik tedavi uygulamaları ya da kişinin evde kendi başına uygulayabileceği egzersiz türleri olabilir. Egzersizlerin kişinin kendisini daha iyi hissetmesinin yanı sıra kas sertliği ve hareket yavaşlığı üzerinde olumlu etkileri olduğundan hastanın ihtiyaçları ve hareket kabiliyetleri doğrultusunda egzersiz yapması önerilmektedir. Fizyoterapi ve egzersiz sayesinde, yürüyüş, denge ve duruş düzelebilmektedir. Aynı zamanda hastalığın depresyon, durgunluk, yorgunluk ve kabızlık gibi başka psikolojik ve fizyolojik tepkileri de olumlu yönde etkilenir. Ayrıca hastanın özgüvenini yüksek tutmaya da yardımcıdır.
Parkinson Tanısı Nasıl Konulur?
Şu an için Parkinson hastalığının direkt olarak ortaya çıkaracak özel bir laboratuvar tetkiki ya da görüntüleme yöntemi mevcut değildir. Bu hastalığa tanısal yaklaşımın temelinde kişinin tıbbı öyküsü ile nörolojik ve fizik muayenesi sırasında Parkinson hastalığına dair belirtilerin varlığının araştırılması yer alır. Araştırmanın sonraki aşamalarında ise bu rahatsızlık ile benzer şikayetlere yol açabilecek durumların dışlanması adına manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve bilgisayarlı tomografi (CT) gibi radyolojik tetkiklerden faydalanılabilir. Beyin kanaması, inme, hidrosefali, kitlesel lezyonlar ve Wilson hastalığı, görüntüleme yöntemleri vasıtası ile dışlanan hastalıklar arasında yer alır.
Pratik olarak Parkinson hastalığı tanısı için başvurulan yollardan biri de hastaya tedavide kullanılan levodopa verilerek belirtilerinin düzelmesini beklemektir. Yeterli dozda verilen ilaç sonrası şikayetlerde belirgin bir azalma meydana gelmesi Parkinson hastalığı tanısını destekleyici bir bulgu olarak kabul edilir.
Parkinson Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Parkinson hastalığının seyri sırasında meydana gelen komplikasyonlar hastaların yaşam kalitesini oldukça kötü şekilde etkileyebilir. Uygun parkinson tedavisi girişimleri ile hastalığın seyri ve beklenen yaşam süresinde bir iyileşme söz konusu olabilir.
Hastalığın nasıl bir seyir izleyeceği çeşitli belirtilerin varlığına göre tahmin edilebilir. Yürüme zorluğu ve vücut postürünü korumada zorlanan erkek hastalarda veya ileri yaş başlangıçlı tedaviye yanıtsız ve demansın görüldüğü hastalarda, Parkinson hastalığının seyri daha ağır şekilde ilerleyebilir. Sadece titreme şikayeti bulunan hastalarda ise Parkinson hastalığının hafif seyirli erken evreleri daha uzun süreli devam edebilir.
Genel olarak bu hastalık başlangıcından itibaren yaklaşık olarak 10 sene içerisinde kişilerde çeşitli yönlerden yetersizliklere ve kısıtlamalara neden olur. Parkinson hastalarında toplumun geneline göre mortalite (ölüm) riskinde 3 katlık bir artış söz konusudur.
Parkinson ile Başa Çıkmak İçin Ne Yapılabilir?
Parkinson günlük aktiviteleri olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Çeşitli basit fiziksel aktivite ve esneme egzersizleri sayesinde hastaların daha güvenli şekilde hareket etmeleri sağlanabilir. Yürümenin iyileştirilmesinde, dikkatli ve uygun hızda yürüme, zemin ile ilk olarak topuğun temas etmesi ve dik durmak adına düzenli olarak postürün kontrol edilmesi faydalı olabilen uygulamalar arasındadır. Yürüme sırasında eşya taşımama, uzanma ve eğilme gibi hareketlerden sakınma, dönerken U yaparak dönme ve evdeki hareket alanı üzerinde takılmaya neden olabilecek objelerin uzaklaştırılması, Parkinson hastalarının düşmeleri engellemek adına yapabileceği uygulamalar arasında sayılabilir. Bu uygulamalar dışında yoga egzersizleri, belirli bir kas grubunu hedef alarak o bölgenin güçlenmesi, esnekliğinin iyileştirilmesi ve hareket kabiliyetinin artırılmasında etkili olabilir.
Parkinson hastalığı tanısı alan hastalarda beslenme planlaması da günlük yaşamda önemli bir yere sahiptir. Parkinson tedavisi ya da ilerlemesi ile ilgili kesin bir sonuç sağlamasa da sağlıklı ve dengeli bir beslenme çeşitli açılardan kişilerde önemli katkılar sağlayabilir. Antioksidan içeriği zengin kuruyemiş ve kırmızı orman meyvesi veya yaban mersini gibi taneli ufak meyvelerin tüketimi; oksidatif stres kaynaklı, beyinde meydana gelen hasarlanmaya karşı koruyucu etki gösterebilir. Baklagiller ailesine adını veren bakla içerdiği levodopa nedeniyle Parkinson hastalarında katkı sağlayabilecek bir diğer besindir. Kalp ve beyin sağlığında vücudun normal fonksiyonlarına katkı sağlayan omega-3 yağ asitleri içeren besinler, Parkinson hastalarının beslenme planlanmasında yer alması önerilen gıdalar arasında yer alır.
Parkinson Olan Yakınıma Nasıl Yardımcı Olabilirim?
Yakınlarınızdan ya da çevrenizdeki önemsediğiniz kişilerden birinde Parkinson hastalığı ortaya çıkması halinde bu rahatsızlığın hastalar üzerindeki etkilerini gözlemleyebilirsiniz. Hareket kısıtlılığı, denge problemleri ve titreme gibi şikayetlerin hastaların günlük aktivitelerini nasıl engellediğini ve bu şikayetlerde zaman içerisinde oluşan ilerlemeyi fark edebilirsiniz. Bu durumlarda sevdiğiniz kişilere yardımcı olarak onların aktif kalmasına ve yaşam kalitelerinin desteklenmesine yardımcı olmak isteğiniz gayet doğaldır.
Parkinson hastalarına yardımcı olabilmek için hastalık hakkında bilgi sahibi olmak önemli bir aşamadır. Bilinçli hasta yakınları oluşan durumlar, ilerleyen süreç ve en uygun yardımın nasıl yapılabileceğine dair daha net fikirlere sahip olabilirler. Parkinson hastalığının bir hareket bozukluğu olması sebebiyle yakınlarınızın günlük olarak yerine getirmekte zorlandığı alışveriş, yemek yapma ve temizlik gibi konularda yardımınıza ihtiyacı olabilir ancak bazı hastalar bu günlük aktiviteler ile ilgili destek alma konusunda gururlu bir tavır takınabilir. Bu durumun üstesinden gelmek için yardım etme konusunda bu hastalıktan muzdarip yakınlarınızı utandırmadan onlara gönüllü olarak yardım etmek istediğinizi göstermek önemlidir.
Parkinson olan yakınlarınız ile iletişimde dikkat edilmesi gereken bir diğer konu da onlara hasta olduğunu hatırlatmaktansa normal hissettirebilmenin yollarını aramaktır. Bu amaç doğrultusunda rahatsızlıklar dışında kitap ya da sinema filmleri gibi çeşitli konularda sohbet edebilirsiniz. Kronik (uzun seyirli) hastalıklar kişileri izolasyona ve yalnızlığa itebilir. Yakınınızın durumuna göre uygun imkanlara sahip mekanlar seçilerek evin dışına çıkmak moral verici bir etkinlik olabilir.
Parkinson hastalığı zaman içerisinde ilerleme gösteren bir rahatsızlıktır. Bu nedenle yakınınızdaki belirti ve şikayetlerin gidişatını gözlemleyerek kötüleşmeden şüphelenmeniz halinde uygun tıbbi müdahalenin yapılması için bilinçli ve sabırlı olmanız önemlidir.
Bu sayfadaki Parkinson Hastalığı ve Parkinson Tedavisi hakkındaki bilgiler Özel Moodist Hastanesi Medikal Ekibi tarafından hazırlanmıştır.
