How Does Sleep Pattern Affect Our Mental Health?
- Home
- How Does Sleep Pattern Affect Our Mental Health?
Uzm. Dr. Pelin Taş DURMUŞ
Uyku düzeni ruh sağlığımızı nasıl etkiler?
Uyku vücudun yenilenmesinde, büyüme sürecinde, metabolizmanın düzenlenmesinde, öğrenme ve bellek süreçlerinin güçlendirilmesinde etkin bir role sahiptir. Uykuda meydana gelen fizyolojik değişiklikler sinir hücrelerinin tamiri, sinir hücreleri arasında yeni bağlantıların kurulması ve kurulan bağlantıların çalıştırılması hususunda önemli katkı sağlar. Bu nedenle, bu işlevleri desteklemek ve iyi bir ruh haline sahip olabilmek için sağlıklı bir uyku rutini sürdürmek önemlidir.
Uyku bozukluklarının depresyon, anksiyete ve diğer psikiyatrik bozukluklarla olan ilişkisini nasıl değerlendiriyorsunuz? Uyku bozuklukları psikiyatrik hastalıkların bir sonucu mu yoksa sebebi mi?
Uyku bozuklukları psikiyatrik hastalıkların hem sonucu hem de sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ruhsal hastalığı olan bireylerin yaklaşık %50-80’inde uyku sorunu bulunmakla birlikte, uyku sorunu olan hastaların da yaklaşık %50’si psikiyatrik tanı almaktadır. Uyku sorunları birçok psikiyatrik hastalık için tanı ölçütlerinin bir parçasıdır. Depresyonda, anksiyete bozukluklarında, duygudurum bozukluklarında, bağımlılıklarda ve bilişsel bozukluklarda sıklıkla uyku bozuklukları görülebilmektedir.
Bir psikiyatrik hastalığın tedavisinde yalnızca ilaç ve terapi değil, uyku hijyeninin de düzeltilmesi öneriliyor. Uyku hijyenine yönelik öneriler nelerdir?
- Her gün aynı saatte yatılmalı ve sabahları aynı saatte kalkılmalıdır. Eğer aynı saatte yatıp uykuya dalamıyorsanız bile sabah kalkış saatiniz mutlaka aynı olmalıdır.
- Uykunuz gelmeden yatağa girmeyiniz. Yattıktan sonra yarım saatten daha fazla süre uyuyamazsanız yataktan kalkın. Loş ışıkta kitap okuma, sakin bir belgesel izleme veya dinlendirici bir enstrümantal müzik dinleme gibi rahatlatan etkinliklerde bulunun. Uykunuzun geldiğini hissettiğinizde yeniden yatağınıza dönünüz.
- Gündüz uyuklamalarından kaçınınız.
- Yatak odasının karanlık ve sessiz olması önemlidir.
- Yatak odası sadece uyumak ve cinsel yaşam için kullanılmalıdır.
- Haftada en az üç gün ortalama 30-40 dk düzenli egzersiz yapılmalıdır. Ancak yatma saatine yakın ağır egzersizler yapılması önerilmemektedir.
- Yatağa girmeden bir saat önce elektronik cihazlardan uzaklaşılmalıdır.
- Yatma saatine 2 saat kala yemek yeme eylemi sonlandırılmalıdır.
- Akşam saatlerinde kafeinli gıdalardan (çay, kahve, çikolata, kola gibi), alkollü içeceklerden ve tütün kullanımından kaçınılmalıdır.
