Vajinismus

Vajinismus

Vajinismus nedir?

Vajinismus; bedenen sağlıklı kadınlarda vajinaya girişin denenmesi öncesi ya da sırasında vajina dış kaslarında gerçekleşen tamamen istemsiz, kadın tarafından kontrol edilemeyen kasılmalardır.
Cinsel birleşme, jinekolojik muayene, mens döneminde tampon koyma gibi vajinal girişin olacağı durumlarda ortaya çıkar. Vajinismusun şiddeti kadınlar arası değikenlik gösterebilir. Cinsel birleşme sırasında kadında sadece ağrının olduğu durumlardan, cinsel birleşmenin hiç olamadığı durumlara kadar değişkenlik gösterebilir.
Vajina dış kaslarındaki kasılmaya; karın ve bacak iç kaslarında kasılma, bacakların kapanması, titreme, heyecan, ağlama, baygınlık hissi de eşlik edebilir.

Vajinismusun başlıca nedenleri nelerdir?

Vajinismus için kesin bir neden ortaya konamasa da toplumlararası kültürel farklılıklar bazı durumları ön plana çıkarmaktadır.
Toplumsal olarak cinselliğin ele alınışı, cinsellikle ilgili yanlış inanışlar, cinsel tabular, vajinismusun önemli nedenleri arasında değerlendirilmektedir. Cinsellikle ilgili sağlıklı bir eğitimin olmadığı, kulaktan dolma bilgilerle cinselliğin öğrenilmeye çalışıldığı, erkek egemen cinsellik anlayışının ön planda olduğu, kadının kendi bedenini tanıma imkanının olmadığı ve ayıplandığı çevrelerde sıklığın artması bu varsayımı desteklemektedir.
Çocuklukta yerleşen cinsellikle ilgili korkular, katı bekaret algısı, cinsellikle ilgili sorulara verilen olumsuz tepkiler, cinsellikte erkeğe aktif kadına pasif rol verilmesi gibi birçok etmenin vajinismus gelişimini desteklediği düşünülmektedir.

Vajinusmus sorunu ile ilgili size başvuruda bulunan çiftlerle ilgili gözlemlerinizi paylaşır mısınız?

Vajinismus gözlemlerinde ve terapilerde ilk odaklandığımız nokta, kadınların başvuru sırasında sahip olduğu “sadece benim başıma gelen birşey mi?” , “ benden başka vajinismus olan var mı?” gibi düşünceleri ve sorularıdır. Vajinismusun aslında sanıldığı kadar nadir olmadığını ve terapilerden birçok çiftin fayda gördüğünü anlatırız.
Vajinismusu tanımlarken şiddetin kadından kadına değişebildiğini belirtmiştim. Nispeten hafif şiddetli görünse de, bana göre şanssız olan grup, cinsel birleşmenin ağrılı gerçekleştiği olgulardır. Bir şekilde cinsel birleşmeyi gerçekleştirebilen vajinismuslu kadınlar cinsel yaşantılarına ağrılı birleşmelerle de olsa devam edip, bu durumun tedavisi için başvurmayabilirler. Cinsel birleşme sırasında ağrı, acı hissetme (disparoni) jinekolojik bazı hastalıklara bağlı olabilir. Böyle bir durum olup olmadığının kontrol edilmesi sonrası hastanın, psikiyatrik değerlendirmeye alınması gerekebilir.
Bize en sık başvuran olgular cinsel birleşmenin gerçekleşemediği durumlardır. Cinsel birleşmenin bir türlü gerçekleşememesi, tekrarlayan başarısız denemeler, kadında yetersizlik düşünceleri, eş tarafından gelen olumsuz tepkiler, çiftlerde cinsel isteksizliği de beraberinde getirebilmektedir.
Kadınlardaki ilk cinsel birleşme sırasında yaşanacaklarla ilgili “çok kanayacak”, “çok acıyacak”, “penise göre vajinam çok küçük bana zarar verecek” gibi olumsuz ve abartılı düşüncelere sıklıkla rastlamaktayız.

Yıllarca tedavi için başvuruda bulunmamış ya da yanlış tedavi yöntemlerini denemiş hastalarla karşılaştınız mı? Bu konuda yapılan yanlışlıklara da dikkat çekilmesi açısından paylaşır mısınız?

Vajinismus tedavisi adı altında maalesef bir çok yanlış uygulama duymaktayız. Bu uygulamalar kulaktan dolma bilgilerle yapılabildiği gibi, sağlık profesyonelleri tarafından “vajinismusun kesin çözümü” “tek seansta vajinismus tedavisi” şeklinde bilimle bağdaşmayan sloganlarla da sunulmaktadır. Bu tip çözüm önerileri, vajinismusu bilimsel kanıt düzeyinde tedavi edemeyecekleri gibi, bir çoğu da hem tıp bilimine hem de tıp etiğine aykırı uygulamalardır.

Vajinismus Tedavisinde En Sık Görülen Yanlış Uygulamalar;
Hymenektomi (kızlık zarının ameliyatla alınması),
İlişki öncesi vajina çevresine anestezik krem uygulaması,
İlişki öncesi rahatlamak için kadının alkol alması,
Sakinleştirici, ağrı kesici, kas gevşetici ilaç kullanma,
Genel anestezi altında cinsel birleşme,
Genital bölgeye botox uygulanması,
İlişki öncesi vajinaya sıcak su-buhar uygulaması şeklinde sayılabilir.

Burada özellikle değinmek istediğim nokta; cinsel eğitim!!! Okullarda cinsel eğitimin sağlıklı biçimde öğrenilmesini sağlamak çok önemli. Eğitim, birçok cinsel işlev bozukluğunun yanında, vajinismusun da ortaya çıkma oranını düşürecektir. Aynı zamanda, vajinismus sorununa başvurunun ertelenmesinin, hem de yanlış yöntemlerin denenmesinin de önüne geçecektir.

Vajinismusun tedavisi için öncelikle hangi uzmanlık dalına başvurmak gerekir? Multidisipliner işbirliğinin tedavideki yeri nedir, nasıl olmalıdır?

Vajinismusun tanımını hatırlayacak olursak, cinsel birleşmeye imkan vermeyen kasılmalar, bedenen sağlıklı kadınlarda istemsiz ve bilinç dışıdır ve bu sorunu yaşayan kadınlar, psikiyatrik tedavilerden fayda görmektedirler.
Bazı ürolojik ve jinekolojik hastalıklara bağlı olarak cinsel birleşme olamayabilmekte ya da ağrılı olabilmektedir ki, bunlar öncelikli olarak ilgili branşların tedavisini gerektiren tıbbi durumlardır. Bu bağlamda kişinin hem bedeni hem de cinsel sağlığını etkileyen ilk faktörler (enfeksiyon, kitle, vb.) tedavi edilmelidir.

Vajinismus sadece kadınların sorunu mudur? Erkeklerin bu rahatsızlıktaki rolü nedir?

Kadının bedeninde olsa da vajinismusu eşler arasındaki cinselliğin sorunu olarak ele almak gerekmektedir. Vajinismus çiftlerinin tedaviye başvuruda gecikmesi , beraberinde cinsel ilgi istek azlığı gibi başka cinsel sorunlara neden olabilmektedir.

Suçlayıcı, sorunu kadına yükleyici olan erkek bireyler; terapi sürecine kısıtlı katılabilmekte ve terapi sürecini sabote edici tutumlarda bulunabilmektedirler. Destekleyici, paylaşımcı, terapi sürecinde titiz davranan, vajinismusu “çiftin sorunu” olarak gören eşlerle yürütülen tedavilerde sonuca daha rahat ulaşılmaktadır.
Bu nedenle cinsel terapilerde sıklıkla vajinismusun çift sorunu olduğunu ve bunu çiftlerin beraber aşabileceklerini vurgularız.

Bu sorunun tedavisi ile ilgili bilgi verir misiniz? Nasıl bir süreç gerekiyor?

Etkin bir tedavi için öncelikle çifti tanımak, cinsel öyküsünü almak, cinsellikle ilgili bildiklerini, varsa yanlış inanışlarını öğrenmek ve bunların doğrularını açıklamak önemli yer teşkil etmektedir. Vajinismus terapisi sırasında çiftler sadece cinsel birleşmeyi gerçekleştirmezler. Çiftlerin, cinselliğin yalnızca mekanik bir birleşmeden ziyade, ruhsal ve bedensel bütünlükle sağlanan keyifli bir süreç olduğunu kavramaları sağlanır.

Vajinismus terapisi, birkaç hafta süren, kalıcı olumlu yanıtların alındığı bir süreci içermektedir. Vajinismusun tedavisinde “sihirli değnek”le tek bir dokunuşu aramak doğru değildir. Terapi süresince sabırlı olunmalı ve bilimsel yöntemle vajinismuslu çiftlerin uzun yıllardan beri tedavi edildiği akıldan çıkarılmamalıdır.

Vajinismus Tedavisi’ne eşlerin birlikte mi gelmeleri gerekiyor? Neden?

Vajinismus terapileri çiftlerle olabileceği gibi grup terapileri şeklinde de yapılabilmektedir. Sadece kadınların katıldığı grup terapilerinde az önce de belirttiğim gibi “ sadece bende var” algısı ortadan kaldırılabilmekte, terapi sürecinde olumlu etkileşimleri terapi ortamında paylaşmaları sağlanabilmektedir. Grup terapileri çiftlerin katılımıyla da yapılabilmektedir.

Vajinismusta, çifti terapiye birlikte almak tedaviye giden yoldaki kilit basamaktır. Cinsellik, çiftler arasında hazzın paylaşıldığı en özel anları kapsamaktadır. Terapiyi beraber yürütmek ve sonlandırmak, ileride bu özel anları daha da anlamlı hale getirecektir.

Unutulmamalıdır ki; vajinismus, kadının bedeninde olan ancak çifte ait bir sorundur.

Bize Ulaşın