Doğum Sonrası Psikoz

Doğum Sonrası Psikoz

Mary McGuiness and Becky Matthews
Klinik Psikoloji: BSMHFT
(Sanjeev Ramharakh, Lynsey Jackson’ın Broşürleri Temel Alınmıştır.)


DOĞUM SONRASI PSİKOZ NEDİR?

Doğum sonrası psikoz, halk diliyle loğusalık humması, nadir görülen fakat şiddetli yaşanan bir ruh sağlığı sorunudur. Doğumdan birkaç hafta sonra ani başlangıçlı gelişir. 500-1000 yeni anne arasında 1 kişiyi etkilemektedir. Birleşik Krallık ‘ta her yıl yaklaşık 1300 kadın doğum sonrası psikoz yaşamaktadır.

Doğum sonrası psikoz yaşayan kadınlar, aşağıdaki belirtilerden bazılarını gösterebilmektedirler:

Yüksek duygu durum (mani) Örneğin; aşırı heyecan, yetersiz uyku, düşüncelerin peşi sıra birbiriyle yarışırcasına ilerlemesi veya çokça konuşma isteği.

Düşük duygu durum (depresyon) Örneğin; enerji kaybı, iştah kaybı ve uykusuzluk.

Psikotik belirtiler Örneğin; gerçek olmayan şeylere inanma (delüzyonlar/sanrılar) veya var olmayan şeyleri görme ya da

işitme (halüsinasyonlar).

Yoğun zihin bulanıklığı

Tedaviyle beraber, kadınların büyük bir bölümünün tamamıyla iyileşme gösterdiği gözlenmiştir; ayrıca, anne ile bebek arasındaki ilişkiye uzun süreli etkisi hakkında az sayıda bulguya rastlanmaktır.

DOĞUM SONRASI PSİKOZUN NEDENLERİ NELERDİR?
Ne yazık ki, doğum sonrası psikoza neyin sebep olduğu konusunda az bilgiye sahibiz. Çok sayıda bulgu, biyolojik, muhtemel olarak hormonal etmenlerin hamilelik ve doğum ile ilişkili olduğuna işaret etmektedir; ancak başka faktörlerin de etkisi bulunmaktadır.
Doğum sonrası psikozun oluşmasındaki risk faktörlerinden biri, kişide ya da aile öyküsünde doğum sonrası psikoz ya da bipolar bozukluk tanısının bulunmasıdır.
Doğum sonrası psikoz yaşamış olan kadınlar yeniden çocuk sahibi olduklarında doğum sonrası psikoz yaşama ihtimalleri %60 oranındadır.
Bipolar bozukluk tanısı bulunan kadınların ilk çocukları olduktan sonra, doğum sonrası psikozun ortaya çıkma ihtimali %25-50’dir.

Sizi nasıl etkileyebileceği konusunda bazı örnekler:

Duygular Davranışlar Bedensel Tepkiler
Korku Kişisel hijyeni ve bebeğin bakımını ihmal etmek Enerji dolu
Kafa Karışıklığı Var olmayan şeyleri görmek Telaşlı
Rahatsızlık İnsanlar etraftabulunmamasına rağmengaipten sesler işitmek Uykusuzluk
Kuşku Aşırı enerjik olmak Gerginlik
Çoşku Sürekli koşuşturmaca içinde olmak Dikkati toplamakta güçlük
Keyifsizlik   Enerji kaybı
    Bitkinlik
 Düşünceler İnançlar İlişkiler
Yemeğime zehir konmuş Bebeğim uğursuz Kendini izole etmek
İnsanlar peşimde Bebeğim dünyayı kurtaracak Diğerlerine karşı mesafeli durmak
Kimseye güvenemem Değersizim Tartışmaya girmek
Özel bir görevim var Başka alemlerle haberleşebiliyorum  

 

DOĞUM SONRASI PSİKOZLA BAŞ ETMEK İÇİN ÖNERİLER
Psikozun etkin bir şekilde üstesinden gelinebilir ve doğum sonrası psikoz yaşayan birçok kişi iyileşme gösterebilir. Ancak henüz tedavisi bulunmamaktadır. Psikozla baş etmek için şu önerileri uygulayabilirsiniz:
• Doğum sonrası psikoz önemli bir ruh sağlığı sorunudur ve genellikle hastanelerin yatılı servislerinde tedavi gerektirmektedir.
• Tedavi, kadın-doğum yataklı servislerinde tercih edilmelidir.
• İlaçlarınızı düzenli olarak hekiminizin önerdiği şekilde kullanmanız iyileşmeniz için zorunludur.
• İlaç kullanma gerekliliğinden dolayı emzirmek mümkün olmayabilir, lütfen bu durumu doktorunuzla görüşün.
• Uyku ve dinlenme tedavinin önemli parçalarıdır.
• Tedavinin ilk aşamasında bebeğin bakımı için destek almak gereklidir.
• İyileşme sürecinde emzirmek, hem sizin hem bebeğiniz için uygun bir seçim olmayabilir.
• Doktorunuzla düşünceleriniz ve duygularınızı paylaşın.
• Dengeli beslenerek ve spor yaparak kendinize özen gösterin.
• Rahatlama egzersizleri yaparak kendinizi nasıl sakin hissedeceğinizi öğrenin.
• Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun ve destek alın.
• Sizinle benzer deneyimler yaşayan kadınlarla konuşmak yardımcı olabilir. Action for Puerperal Psychosis doğum sonrası psikoz yaşayan kadınlar için olan bir gruptur. Sitelerini ziyaret etmek için: http://www.app-network.org
Ailenizi büyütmeyi mi düşünüyorsunuz?
• Güvenilir doğum kontrol yöntemleri toparlanma sürecinde önerilmektedir.
• Yeniden çocuk sahibi olmadan önce doktorunuzla konuşarak ayrıntılı bilgi edinmeniz ve kapsamlı bir plan oluşturmanız tavsiye edilmektedir.


Çeviri: Klinik Psikolog Güliz Zeynep Tümer
*Britanya Ulusal Sağlık Servisi (NHS)’nin hazırladığı Psiko-Eğitim Broşürleri Türkçe’ye çevrilmiştir.

Bize Ulaşın