Cinsel İşlev Bozuklukları

Cinsel İşlev Bozuklukları

Cinsel işlev bozuklukları nasıl anlaşılır ve tedavi edilir?

Cinsel işlev bozuklukları, kişinin cinsel uyarana karşı verdiği tepkiyi ya da cinsel doyuma ulaşmakta zorlandığı bazı rahatsızlıkları barındırır. Pek çok sağlık sorununda olduğu gibi, tedavi için erken başvuru çok önem taşır. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde bu sorunu yaşayan kişilere çok yönlü ve bilimsel destek verilir.
 
Cinsellik yaşamın olumlu bir parçasıdır. Yaşanan ilişkinin bir ödülü, duygusal, düşünsel, davranışsal yakınlığın bir ifadesidir. Karşıdaki kişiye karşı sevgi duyma, arzulama, koruma, kişinin huylarını ve özelliklerini merak etme, bugüne ve geleceğe dair hayaller kurma, dokunma, sarılma, öpme gibi birçok farklı boyutu da bir arada barındırır. Cinsel işlev bozukluklarında ise bu durum tam tersine dönebilir. Bu nedenle cinsel ilişki yalnızca cinsel birleşme anlamına gelmez. Birçok birey, yakınlık kurduğu, iç dünyasını çekinmeden paylaştığı, kendisini sevilmeye ve sayılmaya değer olduğunu bildiği bir birliktelik yaşamak ister.
 
Cinselliğin fizyolojisini anlamak
Cinsel birliktelik erkekler ve kadınlar için belirli bir yanıt döngüsü içinde ilerler. Cinsel yanıt döngüsü; uyarılma, plato, orgazm ve çözülme şeklinde dört basamaklı bir modelle açıklanır. Uyarılma ilk basamakta yer alır ve fantezi, imaj ya da fiziksel uyaranların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Cinsel uyaran şiddetlendikçe plato evresine geçilir. Bu evrede, haz giderek artar ve orgazma geçişi sağlayacak noktaya kadar sürer. Üçüncü basamak olan orgazm, cinsel hazzın dorukta yaşandığı andır. Bu evrede cinsel gerilim yerini kadınlarda vajina etrafındaki kaslar ve vazokonjesyon ile büyüyen dokuların ritmik kasılmalarına, erkeklerde ise karın adaleleri ve peniste ritmik hareketler ile ejakülasyona bırakır. Son basamakta çözülme evresi yer alır. Orgazm sonrası ya da orgazm gerçekleşmemişse ilk iki basamaktan sonra cinsel gerginliğin azalmasıyla beraber bedensel değişimler normale döner. Bu süre cinsiyete, yaşa, cinsel uyaranın devamına ve orgazmın gerçekleşip gerçekleşmemesine göre değişiklik gösterebilir. Kadınlar cinsel uyaranın sürmesiyle beraber yine bir orgazm evresine girebilirler. Erkeklerde ise çözülme sonrasında refrakter dönem denilen bir evre oluşur. Yineleyen bir cinsel uyarı olmasına karşın ereksiyon sağlayabilmek ve orgazm basamağına geçmek için erkekler ek bir süreye ihtiyaç duyar.

Cinsel yanıt döngüsünü anlamak, hem problemin hangi evrede oluştuğunu saptamada hem de ayırıcı tanıyı ve tedaviyi oluşturmada önem taşır. Moodist Medikal Ekibi, cinsel işlev bozukluklarını multidisipliner bir bakış açısıyla ele alır ve buna uygun bir tedavi planı oluşturur.
 
Cinsel işlev bozuklukları nasıl anlaşılır?
Cinsel işlev bozuklukları, kişinin cinsel uyarana karşı verdiği tepkiyi ya da cinsel doyuma ulaşmakta zorlandığı farklı unsurlardan oluşan bazı rahatsızlıkları barındırır. Bireyde tek bir cinsel işlev bozukluğu olabileceği gibi aynı anda birden fazla da bulunabilir. Cinsel işlev bozukluğunun kişinin ilk cinsel deneyiminden itibaren mi, sonraki cinsel deneyimlerinde mi ortaya çıktığı, yalnızca belli bir uyarana mı yoksa olaya ve partnere bağlı olarak mı değişip değişmediği ve şiddeti Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi uzmanlarınca mutlaka dikkate alınır.
 
Cinsel sorunlar kişide ve/veya ilişki yaşadığı kişilerde mutsuzluk, ümitsizlik, güvensizlik, sevilmeme, beğenilmeme, reddedilme, terk edilme gibi korkular yaratabilir. Yaşanan bu olumsuz deneyimler, sorunun daha da büyümesine ve zamanla kökleşmesine yol açabilir. Kişinin kendisinde veya partnerinde cinsel sorun olduğunu düşünmesi halinde tedavi için erken başvuruda bulunması çok önemlidir.
 
Toplumda önceki yıllara göre cinsel sorunlarda ciddi oranlarda bir artış ya da azalma görülmüyor. Ancak bireyler cinselliğin doğallığını ve hayatın bir parçası olduğunu artık daa rahat biçimde kabul ediyor ve sağlıklı bir yaşam için tedavi talep etmekten de çekinmiyor. Unutulmamalı ki, kulaktan dolma yanlış bilgiler ya da uzman olmayan kişilerce verilen öneriler, cinsel işlev bozukluklarını daha da ağırlaştırıyor. Bu nedenle, uzun bir süre var olan bir problemle yaşamak yerine, uygun bir tedavi için profesyonel merkezlere başvurulmalıdır. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi, cinsel işlev bozukluklarının çözümünde çoğunlukla psikoterapi yöntemlerini kullanır.
 
Nedenler ve etki eden faktörler
Cinsel işlev bozukluklarının bilinen tek bir nedeni yoktur. Biyolojik, çevresel ve psikolojik birçok faktörün etkileşimi sonucunda gelişebilir. Yaşa, cinsiyete ya da partnerlerle olan ilişkiye bağlı olarak da değişiklik gösterebilir. Moodist Medikal Ekibi tarafından şu faktör ve nedenler ayrıntılı bir şekilde incelenir:

Cinsel eğitim: Cinsellikle ilgili sorunların büyük bir bölümünü cinsel eğitimin yetersizliği, yanlış inanışlar, yetiştirilme tarzı, mahrem ya da ayıp olduğu düşüncesiyle yanlış bilginin sürdürülmesi, cinsel deneyimin yetersizliği, sorunun kendiliğinden geçeceğine olan inanç oluşturur.
Psikolojik etmenler: Performans kaygısı, suçluluk hissi, başarısızlık korkusu, depresyon, kaygı bozuklukları, yakın ilişkiye girme korkusu, bedeninden hoşnut olmama, partnere karşı ilgi ve istekte azalma, partnerle ilişki problemleri, travmatik cinsel deneyimler, yas, iş kaybı, madde kullanımı.
Tıbbi rahatsızlıklar: Dahili (diyabet, tansiyon, tiroid), nörolojik, jinekolojik, ürolojik ve onkolojik sorunlar, cinsel işlev bozuklukları ile beraber seyredebilir. Organik patolojilerin psikojenik yönünün de olduğu göz ardı edilmemelidir.
İlaçlar: Antihipertansif, antidepresan, antipsikotik, sedatif ve anksiyolitik özellikli ilaçlardan bazıları cinsel işlevi olumsuz yönde etkileyebilir.

Yaş: Hem kadınlarda hem de erkeklerde yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan anatomik değişiklikler ve fiziksel rahatsızlıklar cinsel işleyişi etkileyebilir. Özellikle yaşın ilerlemesiyle kadınlarda vajinal kuruluk, erkeklerde ise sertleşme kaybı daha sık gözükür. Ancak yaş ilerledikçe cinsellik azalmaz. Yapılan araştırmalar, 30-39 yaş arasında partneri bulunan erkeklerde haftada bir kez cinsel birleşme yaşandığını, 90-99 yaş arasında ise bu oranın senede bir kez olduğunu göstermiştir. Ayrıca, 20-50 yaş arasında hem kadın hem erkeklerin haftada ortalama 2-4 kez ilişkide bulundukları, 50 yaş ve üzerinde ise bu oranın azaldığı ama cinsel ilginin sürdüğü de gözlenmiştir.
Değerlendirme: Kişiye ve gereken durumlarda partnere uygun olan tedavinin sunulmasında en önemli adımlardan biri, bu alanda uzman olan doktor ve psikolog ile işbirliği içinde olmaktır. Gereken durumlarda multidisipliner yaklaşımın benimsenmesi ile jinekoloji, üroloji ve nöroloji bölümlerinden destek alınır. Değerlendirme sürecinde cinsel işlev bozukluğuna ilişkin aşağıdaki olgular incelenir ve Moodist uzmanları
Moodist Uzmanları, değerlendirme süresinde kişiyi daha iyi anlamak ve uygun bir tedavi planı oluşturmak için bazı ek testler de isteyebilir:

  • Cinselliğe ve cinsel soruna dair düşünceler, duygular ve davranışlar,
  • Kişinin ve partnerin sorunu nasıl algıladığı,
  • Ne kadar zamandan beri bu belirtileri taşıdığı,
  • Sorunun günlük yaşantıyı ve ilişkileri ne ölçüde etkilediği,
  • Daha önceden benzer şikayetlerin olup olmadığı,
  • Sorunun diğer kişilerle paylaşılıp paylaşılmadığı,
  • Eğer önceden bir tedavi alınmışsa bu sürecin ne kadar yararlı olduğu,
  • Şimdiki tedavi beklentileri ve motivasyonu.

Cinsel işlev bozuklukları Moodist’te nasıl tedavi edilir?

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi, ruh ve beyin sağlığıyla ilişkili hastalıkların tedavisinde bilim ve teknolojinin gerektirdiği koşulları sağlayan en gelişmiş imkanlarıyla ve uzman psikiyatr, psikolog kadrosuyla, kişinin öznel psikolojik ihtiyaçlarına uygun bir tedavi planlaması yapıyor.

Cinsellik sağlıklı yaşamın önemli bir parçasıdır ve yaşanan cinsel işlev bozuklukları tedavi edilebilir. Cinsel sorunları paylaşmak başlangıçta kişi için rahatsız edici ve endişe verici olabilir. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde tedavi süresince kişinin yargılanmadığı, kendisini rahat hissedebileceği ve konuşulanların gizlilik ve güven esasına dayandırıldığı bir ortam sunulur.  Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi kullanılan tedavi yöntemleri ve destekleyici yaklaşımlar şunları kapsıyor:

  • İlaç Tedavisi
  • Psikometrik Testler
  • Psikoterapiler (BDT, EMDR, Psikodinamik, Mindfulness, Hipnoterapi, Psikodrama, Şema, Aile, Grup)
  • Psikolojik Eğitim
  • İlaç Tedavisi

Tedavi için evli, bekar, bir arada yaşayan, boşanmış, ayrılmış, çocuklu, daha önceden cinsel ilişki yaşamış ya da hiç cinsel birleşme yaşamamış, yetişkin ya da yaşlı, çift ya da bireysel olarak başvuruda bulunabilir. 
 
Tedavi ve değerlendirme sürecinde, başvuruda bulunan kişiden bir birlikteliği söz konusuysa çift olarak katılmaları istenebilir. Yapılan çalışmalar, çift olarak katılanların tedaviden yüzde 84 oranında olumlu yanıt aldıklarını ve tedaviye düzenli aralıklarla devam ettiklerini; tek olarak devam edenlerin ise yüzde 51 oranında kaldıklarını gösteriyor.

Çiftler ile yürütülen tedaviler, sorunu devam ettiren faktörlere dair bilgi vermekte, çiftin iletişimini ortaya koymakta ve cinsel işlev bozukluğunu kişinin kendi sorunu olmaktan çıkarıp, yeniden yapılandırılmasına olanak sağlar.
 
Eğer tedaviye çift olarak başvuruda bulunuluyorsa, cinsel öykü ve başvuruda bulunulan cinsel soruna ilişkin her bireyle önce ayrı ayrı görüşmeler düzenlenir. Daha sonrasında çiftlerle bir arada tedavi hedefleri ve görüşme aralıkları saptanır.

Doğru tanı koymak ve etkin tedavi planı oluşturmak için Moodist Hastanesi uzmanları tarafından çeşitli psikolojik testlere başvurulabilir. Uzman psikiyatrlar ve psikologlar tarafından yapılan psikometrik testler bilimsel temele dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarıdır. Tedavide düşünsel, davranışsal ve duygusal süreçler ele alınır. Fiziksel muayene gereken durumlarda kişi, bir jinekoloğa, üroloğa veya gerekli uzmana yönlendirilir.

Tedavide hastalığın seyrine, şiddetine ve süresine bağlı olarak ilaç ve psikoterapi birlikte veya ayrı ayrı kullanılır. Ayrıca, cinsel işlev bozukluğunda belirtilerinin tekrarlamaması için iyileşme sürecine girilse bile doktorla görüşmeden ilaç kullanımı bırakılmamalıdır.

Cinsel işlev bozukluğu ile başa çıkmada, semptomları tanıma, erken fark etme, tedavi uyumunu ve sosyal-mesleki işlevselliği arttırmada psikoterapilerin yeri oldukça önemlidir. Moodist Medikal Ekibi tarafından cinsel işlev bozukluğunun tedavisinde; Cinsel Terapi ve Çift Terapisinin yanı sıra; Bilişsel Davranışçı Terapi, Çift Terapisi, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), Psikodinamik, Mindfulness, Hipnoterapi, Psikodrama, Şema gibi terapi yöntemleri de kullanılabilmektedir.

Tedaviye erken başlanması ve düzenli aralıklarla takibinin sağlanması, tedaviden alınan verimi artırır. Seanslar arasındaki sürenin uzaması, tedavinin devamlılığını bozmakta ve tedavi sürecinde öğrenilenlerin uygulanmasında güçlük yaratmaktadır.
 
Tedavi, muayenehane ya da hastanelerde etik kurallar çerçevesinde yapılır. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde terapiler bilimsel kanıtlar çerçevesinde yapılır. Terapist, kişisel fikir ve deneyimlerini tavsiye olarak sunamaz.

Kişiler, kendisine kötü hissettiren soruları yanıtlamak ya da çalışmaları yapmak zorunda değildir. Böyle durumlarda psikologla ve/veya doktorla bu sıkıntı paylaşılarak ortak çözüme ulaşılır.
 

Bize Ulaşın