Telefon bağımlısı ailelere uyarı

İlk 5 yaş kritik

Ebeveynlerin telefon bağımlılığının çocuklarıyla iletişim eksikliğine yol açtığını vurgulayan araştırmacılar şu uyarıda bulundu: “Ailelerin çocuklarıyla yeterince iletişim kurmaması, evlatlarının kelime dağarcığını geliştirme fırsatlarını kısıtlıyor. Beyin gelişiminin yüzde 90’ı beş yaşından önce gerçekleşiyor.” 747 Norveçli çocuğu beş yaşından sekiz yaşına kadar üç yıl boyunca takip eden araştırmacılar, evde yoğun telefon kullanımının çocukların kelime dağarcığı gelişimini yavaşlattığını belirledi. Uzmanlar; ailelere çocuklarıyla bol bol konuşmalarını, birlikte kitap okumalarını ve hikâye anlatmalarını önerdi.

‘Çocukla birlikteyken ilginizi dağıtmayın’

Osman Demircan (Teknoloji uzmanı): “Telefonu bir dikkat hırsızı gibi değerlendirmek gerekiyor. Ebeveyn telefonla meşgulse bu karşılıklı iletişimde kopmalara neden oluyor. Bilimsel literatürde technoference denilen durum yaşanıyor burada. Yani teknolojinin ebeveyn/çocuk etkileşimine müdahalesi yaşanıyor. Yalnızca çocuğun tablet kullanımını sınırlandıralım demek yeterli değil. Önemli olan ailelerin telefonun, çocuğun ihtiyaç duyduğu kaliteli etkileşimin yerine geçmesine izin vermemesi. Çocukla birlikteyken kesinlikle telefonla ilgilenmemek gerekiyor. Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerin çocuklara kitap okumasını ve hikâye anlatmasını özellikle teşvik ediyor. Özellikle sofrada, oyun saatlerinde, uyku öncesinde ebeveyn/çocuk etkileşiminin ekransız olması çok daha değerli.”

‘Ebeveyn başka dünyada oluyor’

İsmail Anıl Usta (Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Çocuk Ergen Psikoloğu): “Sık gözlediğimiz bir tablo var: Ebeveynin bedenen odada ama zihnen başka bir dünyada olması. Akıllı telefonlar  bunu yapıyor. Oysa çocuklar dünyayı ebeveynlerinin gözlerinden okurlar. Bir ebeveyn telefona daldığında, aradaki duygusal alışveriş kesilir. Dil, aktif etkileşimle öğrenilir. Ebeveynin telefon başında geçirdiği her dakika, çocuğun beyninde yeni kelime ağlarının kurulamaması demektir. Asıl belirleyici olan çocuğun kendi cihaz kullanımından ziyade, ona dili modelleyecek, onunla konuşup hikâyeler paylaşacak olan ebeveynin duygusal ve zihinsel ulaşılabilirliğidir. Cihaz kullanımımızı bilinçli bir çerçeveye oturtmak, çocuklarımızın kelime dünyasını korumanın en etkili yoludur.”