Ruh Sağlığı Günü Nedir?
- Home
- Ruh Sağlığı Günü Nedir?
Dünya Ruh Sağlığı Günü
Yusuf Erçin Yılmaz
Ruh-zihin sağlığı, her insanın varoluşunun temelinde, tutarlı bir biçimde gerçekliğin farkında olma, kendisini ve çevresini sağlıklı bir şekilde algılama, uyumlanabilme ve karşılık verebilme yetilerini içeren bir iyilik durumudur. Kaliteli ve doyurucu bir hayatın olmazsa olmaz bir parçasıdır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ruhsal sağlığı; bireyin kendi yeteneklerini fark edebilmesi, günlük hayatın stresleri ile başa çıkabilmesi, üretken ve verimli bir şekilde çalışabilmesi ve kendi topluluğuna katkısı olabilmesini sağlayacak bir iyilik hali olarak tariflemektedir. Dünya Ruh Sağlığı Günü ise Dünya Ruh Sağlığı Federasyonu’nun 1992’den itibaren her yıl 10 Ekim’de kutladığı bir gündür. Amaçları arasında, ruh sağlığına karşı farkındalık kazandırmak, ruh sağlığında stigmatizasyona (damgalanma) karşı olmak ve bu konuda psikoeğitimi sağlamak bulunmaktadır.
Dinlenilmek ve anlaşılmak her insanın bir ihtiyacıdır. Hayatın kendisini ya da getirdiklerini tecrübe etmek ve buna paralel duygulanmak bir hastalık olarak görülmemelidir. Bununla birlikte, bu ihtiyacımızı reddetmek ya da duygularımızı yaftalamak ruhsal sağlığımıza iyi gelen bir durum olmayacaktır. Güncel hayatımızda bedenen, psikolojik ya da sosyal olarak yıkım yaşamaya başladığımızda ise bu durumun farkına varıp önce harekete geçmek, ruhsal sağlığa ulaşmamızda iyi bir başlangıçtır. Bu durumun ruh sağlığı bozuklukları açısından yüksüz ve yargısızca değerlendirilmesinde yalnız değiliz.
Ruh sağlığı bozuklukları, bireyin duygu-düşünce ve davranışlarında değişimlerle giderek hayat kalitesinde bir düşüşe yol açabilmektedir. Ruhsallık, soyut bir kavram olsa da , ruh sağlığı bozukluklarının gerçeklik algısında bozulmayla birlikte ne derece somut bir yıkıma yol açabileceğini, yakın zamanlı yaşanan elim olaylarda da görmekteyiz. Ruhsal bozukluklarda, bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal hayatı etkilenir. Uyku düzensizliğinden, özbakım kaybına, mutsuzluktan, saldırganlığa kadar giden çeşitli belirtiler gözlenebilir. Sadece bireyin kendisi değil, çevresindekiler de etkilenmektedir. Ruh sağlığı bozukluklarının kronik doğası, hayata karşı yetememenin de verdiği çaresizlikle birlikte kişiyi, kısır bir döngünün içerisine düşürebilir. Bununla birlikte ruh sağlığı bozukluklarının kökeni çoklu faktörlere dayanmaktadır. Genetik altyapı üzerine eklenen çevresel faktörlerin birlikteliği ile süreğen ya da ataklar şeklinde görülebilir. Tanıları, ruh sağlığı çalışanları tarafından yapılan klinik görüşmelerde, bireyin güncel durumu, öyküsü alınarak, çeşitli testler uygulanarak konulmaktadır.
Ruhsal bozukluklar, bireyi toplumdan her anlamda izole eden anlayışla tedavi edilemez. Kişinin muhakeme durumu göz önüne alınarak, kendisi için sağlığına ulaştıracak yolda rehberlik edilmesi, gerekli halde tedavi önerilerinde bulunulması ve kendi tercihlerini yapması desteklenmelidir. Fakat, kişinin muhakemesinde bozulma ile birlikte kendisine ve çevresine tehlikelilik arz eden hastalık durumlarında daha aktif rol alınması gerekli olacaktır. Tedavi sürecinde farmakolojik, terapötik ya da sosyal destekler verilebilir. Tedavi sonrasında ise bireyin, kendi çevresi içinde uyum halinde yaşam kalitesini inşa edebildiği bir iyilik halinin sürekliliği amaçlanır.
Dünya Ruh Sağlığı Günü’nde normal-anormal ayrımını bir kenara bırakarak, hayatımızın büyük bir parçasının oluşturan ruhsal iyilik halimize bakalım, ruh sağlığımızın kendimizi ve dünyayı berrak bir biçimde algılamamızdaki önemini kavrayalım ve ihtiyaç hissettiğimizdeki yardım çağrısında bulunmaktan çekinmeyelim.
Hepimizin Dünya Ruh Sağlığı Günü kutlu olsun…
