MOODİST ADDICTION TREATMENT (MAT)
BAĞIMLILIĞIN TEDAVİSİNDE
YOĞUNLAŞTIRILMIŞ
Birçok insanın zamanı azdır veya sabırlı değildir, daha hızlı ve yoğun programlara ihtiyaç duyar
BÜTÜNCÜL
Psikoterapi, psikofarmakoloji, cognitive rehabilitasyon ve nöromodülasyon beraber kullanılır
KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ
Tedaviler kişiye özgü planlanır ve uygulanır
BİR PROGRAMDIR
PROGRAMA GENEL BAKIŞ
Moodist Addiction Treatment (MAT) programının temeli 3i’dir.
- intensive
- individualized
- integrative
MAT, tam 4 HAFTA sürer ve tamamen yapılandırılmıştır. 4 haftadan daha kısa olması, programın faydalarını önemli ölçüde azaltmaktadır. Bu nedenle en az 4 hafta uygulanması önerilir.
intensive treatment (yoğunlaştırılmış tedavi)
Bazen insanların zamanı veya sabrı yoktur. Bu nedenle daha yoğun programlara ihtiyaç duyarlar. Bazı durumlarda, ideal değil uygulanabilir olan programlar başarıyı getirir. Moodist Addiction Treatment (MAT) programında, birçok bağımlılık tedavi programında yapılan psikososyal girişimleri yoğun ve hızlı bir şekilde veriyoruz. Detox programın önemli bir parçası. Psikososyal destek, detox sırasında başlıyor ve 15. gününden sonrasında yoğunlaşarak devem ediyor.
integrative treatment (bütüncül tedavi)
Birçok yaklaşımı bir arada uyguluyoruz. Psikososyal intervention, psikofarmakolojik müdahaleler ve noninvaziv nöromodülasyon uygulamalarını bir arada kullanıyoruz. Bağımlılık multidisipliner ve çok boyutlu yaklaşım gerektiren bir alan. Bu nedenle frklı tedavi stratejilerini, dengeli ve bir ahenk içinde uyguluyoruz.
individualized treatment (kişiselleştirilmiş tedavi)
Her insan, her yaklaşımdan fayda görmez. İnsanların farklı ihtiyaçları vardır. Yapılan araştırmalarda, bağımlıları kabaca 3 ayrı grupta değerlendirilebileceğini göstermiştir. Bunlar; cognitive grup (dikkat, hafıza, durdurmakta güçlük gibi zihinsel sorunlar), emosyonel grup (rahatlamak, sorunlarla başa çıkmak için madde kullananlar) ve dürtüsel grup (impulsivity, sensation seeking, risky behavior, ADHD olanlar). Her gruba özel stratejiler uyguluyoruz.
KAPSAMLI DEĞERLENDİRME
MAT programında, öncelikle kapsamlı bir psikolojik ve zihinsel değerlendirme yapılır. Bu değerlendirmenin sonucunda, kişiselleştirilmiş bir tedavi planı ve yol haritası hazırlanır.
RİTA
Ruhsal Sorunlar Riskini Tarama Anketi (RİTA), Moodist tarafından geliştirilmiştir. Tüm ruhsal sorunları tarar. Saptanan ruhsal sorunların şiddetini belirler. Kompüterize bir program olup, geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Böylece danışan, ruhsal olarak tüm alanlarda taranır.
Biyokimyasal tetkikler
Hangi tür bağımlılık olursa olsun, bağımlılık bedende bazı izler ve hasarlar bırakır. Bunların erken dönemde tanınması, tedaviyi kolaylaştırır. Bağımlılığın bedene olan etkilerini araştırmak amacıyla biyokimyasal tetkikler yapılmakta, uzman dahiliyeciler tarafından değerlendirilmekte ve gerekliyse tıbbi tedavi düzenlenmektedir.
EEG
Bağımlılık beyinde bazı sorunlara yol açabilir. Öte yandan bazı beyinsel hastalıklar, kişinin bağımlılığı durdurmasına da engel olabilir. Bu nedenle hastanemizde her hastaya EEG çekilmekte, sonuçları uzman bir nörolog tarafından değerlendirilmektedir.
QEEG
QEEG (Quantitative Electroencephalography), yani Kantitatif Elektroensefalografi, beynin elektriksel aktivitelerinin nicel olarak analiz edildiği gelişmiş bir EEG (elektroensefalografi) türüdür. QEEG, klasik EEG verilerini istatistiksel analizlerle sayısal verilere dönüştürür ve bu sayede beyin dalgalarının (alfa, beta, delta, theta) gücü, frekansı ve dağılımı hakkında ayrıntılı bilgiler sunar. Bu bilgiler, bireyin beyin işleyişi ile psikolojik ya da nörolojik sorunlar arasındaki ilişkileri anlamada kullanılır.
QEEG’nin avantajları
- Objektif ve ölçülebilir veriler sunar.
- Beyin işlevlerine dair fonksiyonel bir değerlendirme sağlar (yapısal değil).
- İlaçsız müdahalelerin (örneğin nörofeedback) planlanmasına yardımcı olur.
- Zaman içinde tedaviye verilen yanıtı karşılaştırmalı olarak izleme imkanı sunar.
CNS Vital Signs
CNS Vital Signs, bilişsel işlevleri değerlendirmek amacıyla geliştirilen, bilimsel temelli ve bilgisayar destekli bir nörobilişsel değerlendirme sistemidir. Klinik ortamlarda yaygın olarak kullanılan bu sistem, çeşitli bilişsel alanları kısa sürede, objektif ve tekrarlanabilir bir şekilde ölçmeyi amaçlar.
CNS Vital Signs şu bilişsel alanları değerlendirir:
- Bellek (hafıza) – Hem sözel hem görsel bellek
- Psikomotor hız
- Reaksiyon süresi
- Süreklilik (sustained attention)
- İşlem hızı (processing speed)
- Kognitif esneklik (cognitive flexibility)
- Çalışma belleği (working memory)
- İnce motor kontrol
- Yürütücü işlevler (executive functions)
CNS Vital Signs, geçerliliği ve güvenilirliği yüksek birçok bilimsel çalışmaya dayanmaktadır. Normatif veriler yaş ve eğitim düzeyine göre düzenlenmiştir.
EMG (yoğun alkol kullanımı varsa)
Yoğun alkol kullanımı olan kişilerde sinir hücreleri değişime uğrar. Bunun sonucu kaslar zayıflar. İlk başta belirti vermeyen bu durum, zaman içinde felçlere yol açabilir. Bu nedenle yoğun alkol kullanan kişilerin EMG ile kas gücü ölçümü yapılması yararlıdır.
Bu değerlendirmeler sonucunda hastalarımız 3 ayrı gruba ayrılmaktadır: Cognitive, emosyonel ve dürtüsel.
PSİKOTERAPÖTİK MÜDAHALE PROGRAMI (Psychotherapeutic Intervention)
Bağımlılık müdahale programı, tüm bağımlılık hastalarımız için planlanmıştır. Programın içeriği şunlardır:
Bağımlılık psikoterapi programı
Bağımlılık psikoterapi programı; interaktif psikoeğitim, terapötik görüşmeler ve envanter çalışmalarını içermektedir. Bu amaçla aşağıdaki konular üstünde çalışmaktadır.
- Alkol-madde kullanım düzeyim
- Yarar ve zarar dengesi
- Geleceğe bakmak
- Yapmam ve yapmamam gerekenler
- Değişime hazır olmak
- Değişim döngüm
- Bağımlılığın hayatıma etkisi
- Nasıl başladım, nasıl devam ettim?
- Kendimde değiştirmem ve güçlendirmem gerekenler
- Kayma dönemlerim
- Riskli durumlarım ve riskli durumlarla başa çıkma yollarım
- Aile üyeleri olan ilişkilerim
- Arkadaşlarım
- İstekle başa çıkma yollarım
- Düşünce tuzaklarını tanımak
- Günü yapılandırmak
- Yaşam düzeni
- Sağlıklı yaşam
- Israrlarla başa çıkmak
- Duygu, düşünce ve davranışlar
- Acil durumlar ve başa çıkma yollarım
- Şartlanmalarım
- Kabullenmek
- İyileşme becerileri: Dürüstlük, acıya katlanmayı öğrenmek, küçük adımlarla ilerlemek, geçmiş ve gelecekten çok şimdiye odaklanmak, iyileşmek için acele etmemek
Psikofarmakolojik destek
Her hastanın durumuna uygun olarak, doktorun önerisiyle düzenlenmiş ilaç tedavileri. Hedef; yoksunluk belirtilerini azaltmak, cravingi önlemek, varsa eşlik eden ruhsal sorunları tedavi etmektir.
Bedensel kontrolün sağlanması
Duyu hissetme yürüyüşleri: Duyuları iyi hissetmek, onları yönetmeyi de sağlar. Duyguların kontrolü de bağımlılığı azaltır. Bu amaçla; deniz kenarında ve doğa içinde iki kez yürüyüş programı. Tedavinin 15. gününden sonra yapılır.
Craving kontrol yürüyüşü: Tedavinin 3. haftasında alkol kullanılan alanlarda bir yürüyüş düzenlenecektir. Burada amaç; cravingi kontrol etme stratejilerini öğretmektir.
Bedensel hareketlilik: Tedavinin 2. haftasından sonra spor merkezinde hafif sporların yapılması. Toplam 4 kez uygulanacaktır.
Ruh sağlığı için beslenme eğitimi
Hangi yiyeceklerin iyileşmeyi kolaylaştıracağı, bedensel zorlukları azaltacağı ve cravingi azaltacağı konusunda diyetisyen tarafından yapılacak 2 görüşme.
Kültürel ve sanatsal gelişim
Haftada 3 kez art terapi, 2 kez hastanın seçeceği bir yere kültürel gezi yapılır.
COGNITIVE GRUBA ÖZEL UYGULAMALAR
Cognitive rehabilitasyon
Cognitive rehabilitasyon (bilişsel rehabilitasyon), beyin hasarı ya da bilişsel işlevlerde bozulma sonucu ortaya çıkan dikkat, bellek, problem çözme, planlama ve dürtü kontrolü gibi zihinsel işlevlerin iyileştirilmesi veya telafisi amacıyla uygulanan yapılandırılmış bir tedavi sürecidir.
Bağımlılık tedavisinde bilişsel rehabilitasyon (cognitive rehabilitation) etkili bir destekleyici yöntem olarak kabul edilmektedir. Bilişsel rehabilitasyon, bağımlılık nedeniyle zarar görmüş bilişsel işlevleri (örneğin dikkat, hafıza, karar verme) hedef alır ve bu işlevleri yeniden geliştirmeyi veya telafi etmeyi amaçlar.
- Madde kullanım bozukluklarında sıkça zarar gören yürütücü işlevler (planning, inhibisyon, esnek düşünme), bilişsel rehabilitasyon sayesinde geliştirilebilir. Bu iyileşme, tedaviye uyum ve nüksü önlemede etkilidir.
- Madde kullanımı sonrası dikkat dağınıklığı ve çalışma belleği problemleri sık görülür. Bilişsel egzersizler ve yapılandırılmış müdahaleler bu alanlarda işlevselliği artırabilir.
- Cognitive Rehabilitasyon, beyin plastisitesini destekleyerek nöronal iyileşmeyi de teşvik eder.
tDCS (24 seans)
Bağımlılıkla ilişkili bilişsel bozulmaların tedavisinde transkraniyal doğru akım uyarımı (tDCS) umut verici sonuçlar vermektedir. Bağımlılıkla ilişkili bilişsel bozulmalarda) tDCS2in etkili olduğu alanlar şunlardır: Karar verme süreçlerini düzeltme, çalışma belleğini güçlendirme, ödül beklentisi ve motivasyon sistemlerini yeniden düzenleme
EMOSYONEL GRUBA ÖZEL UYGULAMALAR
Nörofeedback
Neurofeedback, bireyin beyin dalgası aktivitesini gerçek zamanlı olarak izleyerek, bu aktiviteyi düzenlemeyi öğrenmesini sağlayan bir biyo-geribildirim tekniğidir. Amaç, beynin dysregüle (uyumsuz) aktivite kalıplarını normalize etmektir.
Bağımlılıkla birlikte gözlenen emosyonel (duygusal) sorunların tedavisinde neurofeedback (NFB) terapisi yararlı olabilir. Özellikle anksiyete, depresyon, duygudurum dalgalanmaları, dürtüsellik ve stres toleransı düşüklüğü gibi emosyonel sorunlar bağımlılıkta yaygındır ve NFB bu alanlarda olumlu etkiler sağlayabilir.
| SORUN TÜRÜ | NFB’NİN POTANSİYEL ETKİSİ |
| Anksiyete | Aşırı beta aktivitesinin regülasyonu ile kaygıyı azaltabilir |
| Depresyon | Frontal asimetriyi düzenleyerek duygudurum iyileştirebilir |
| Duygusal dalgalanma | Stabil EEG paterni oluşturarak duygusal istikrar sağlayabilir |
| Craving (madde isteği) | Ödül merkezlerini regüle ederek istekleri azaltabilir |
Mindfulness
Mindfulness Temelli Müdahaleler, bağımlılıkla birlikte görülen emosyonel sorunların tedavisinde etkili bulunmuştur. Bu müdahaleler özellikle aşağıdaki durumlarda umut verici sonuçlar vermektedir:
- Depresyon
- Anksiyete bozuklukları
- Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB)
- Duygudurum düzensizlikleri
Mindfulness eğitimi, bireyin dürtülerini, stresini ve olumsuz duygularını fark etmesini sağlar. Madde kullanımı dürtülerine karşı otomatik tepkileri azaltır. Duygusal regülasyonu güçlendirir, bu da özellikle depresyon ve anksiyete semptomlarını azaltabilir.
Mindfulness temelli yaklaşımlar hem bağımlılık hem de eşlik eden ruhsal sorunlarda semptom azaltımı, nüks önleme ve duygusal dayanıklılığı artırma açısından etkili, düşük riskli ve bütüncül tedavi araçlarıdır. Özellikle klasik tedaviye ek olarak kullanıldığında etkililiği artmaktadır.
Duygu düzenleme eğitimi
Duygu Düzenleme Eğitimi (emotion regulation training), bağımlılık tedavisinde oldukça yararlı ve etkili bir bileşen olarak kabul edilmektedir. Özellikle madde kullanımı ile başa çıkma becerilerinin geliştirilmesinde ve nüksü önlemede önemli bir rol oynamaktadır. Duygu düzenleme bozukluğu, hem madde kullanım bozukluğu hem de eşlik eden ruhsal sorunlarla (depresyon, TSSB, borderline kişilik bozukluğu gibi) güçlü biçimde ilişkilidir.
Bağımlılık sıklıkla olumsuz duygularla başa çıkma biçimidir. Kişiler stres, öfke, yalnızlık, anksiyete gibi olumsuz duygularla başa çıkmak için madde kullanabilir. Bu nedenle bu duyguları fark etme ve sağlıklı başa çıkma yollarını öğrenme tedavinin temelidir.
Duygu Düzenleme Eğitimi ile Kazandırılan Beceriler şunlardır:
- Duyguları tanıma ve isimlendirme
- Duyguların yoğunluğunu yönetme
- Olumsuz duygularla başa çıkma stratejileri geliştirme
- Kaçınmadan, duyguları tolere edebilme
- Otomatik tepkiler yerine düşünülmüş tepkiler verme
DÜRTÜSEL GRUBA ÖZEL UYGULAMALAR
Dürtü kontrol eğitimi
Dürtü kontrol eğitimi, bireylerin ani ve düşünülmeden yapılan davranışlarını (impulsif davranışlar) fark etmeyi, kontrol etmeyi ve yönetmeyi öğrenmelerine yardımcı olan bir psikoeğitim ve beceri geliştirme sürecidir.
Dürtü kontrol eğitiminin amaçları şunlardır:
- Dürtüsel davranışları tanımak ve tetikleyicilerini fark etmek
- Davranışlar arasında durup düşünmeyi öğrenmek
- Alternatif başa çıkma yolları geliştirmek
- Duygusal farkındalık ve regülasyon becerilerini artırmak
Mindfulness terapisi
Mindfulness (bilinçli farkındalık) temelli müdahaleler, impulsivite (dürtüsellik) tedavisinde etkili bulunmuştur. Dürtüsel davranışlar genellikle otomatik ve bilinçsiz tepkilerdir. Mindfulness, bireyin farkındalık kazanarak tepkilerini gözlemlemesini ve tepki vermeden önce durmasına yardımcı olur.
Mindfulness terapisi, beynin ön bölgelerinin (prefrontal korteks) aktivitesini artırarak dikkat kontrolünü geliştirir ve dürtüsel davranışları azaltır.
Mindfulness, impulsiviteyi azaltmada kanıta dayalı, yan etkisiz ve kolay uygulanabilir bir yaklaşımdır. Düzenli uygulandığında bireyin farkındalığını, sabrını ve duygu-davranış düzenlemesini güçlendirir.
tDCS (20 seans)
Transkraniyal Doğru Akım Stimülasyonu (tDCS), impulsivite (dürtüsellik) tedavisinde umut verici bir yöntemdir. Araştırmalarda tDCS yönteminin, dürtü kontrolünü iyileştirme potansiyeline sahip olduğu gösterilmiştir. tDCS, riskli karar alma davranışlarını azaltabilir. Bu etkiler, frontal korteksteki aktivitenin modülasyonu yoluyla gerçekleşir.
MADDEYE ÖZEL UYGULAMALAR
Kokain kullanıcılarında TMS
Craving (madde isteği) düzeylerinde azalmaya ve nüks oranlarında düşüşe yol açar. İlaç dışı müdahalelere daha fazla açıklık yarattığı gösterilmiştir. Dopamin sistemini düzenler (özellikle mesolimbik yolak).
Metamfetamin kullanıcılarında TMS
Araştırmalar, TMS uygulanan bireylerde uzun süreli remisyon oranlarının arttığını göstermiştir.
Öte yandan, Metamfetamin kullanıcılarında sık görülen depresyon ve anksiyete semptomları üzerinde de olumlu etkiler bildirilmiştir.
Alkol kullanımında ketamin infüzyon tedavisi
Akut detoksifikasyon evresinde (örn. yoksunluk belirtileri başladığında) ketamin birinci tercih değildir. Ancak detoks sonrası, özellikle psikoterapi ile birlikte kullanıldığında, nüksü azaltma ve craving’i kontrol etmede yardımcı olabilir. Ketamin infüzyonu, alkol kullanıcılarında alkolü kesmeye bağlı gelişen anhedoni durumuna da iyi gelmektedir.
Opioid kullanıcılarında Suboxone ile detoksifikasyon
Suboxone, buprenorfin ve naloxone kombinasyonudur. Detoksifikasyon sürecinin rahat ve kolay geçmesini sağlar.
EK UYGULAMALAR
Bipolar veya psikoz eşlik ediyorsa, doktor kararına uygun olarak 8 seans EKT uygulaması
TEDAVİ SONRASI İZLEME (AFTERCARE)
- 6 hafta, haftada 1 izleme görüşmesi
- Nalmafene consta, Vanoxerine consta gibi depo enjeksiyonlar (bunların 3 ayda bir yenilenmesi gerekir)
- Craving gelişirse, 5 günlük yoğun TMS uygulaması için hasta hastaneye çağrılabilir
MERAKLISI İÇİN KAYNAKLAR
Bağımlılıkta cognitive rehabilitation
- Sofuoglu, M., DeVito, E. E., Waters, A. J., & Carroll, K. M. (2013). Cognitive enhancement as a treatment for drug addictions. Neuropharmacology, 64, 452–463. https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2012.06.021
- Verdejo-García, A., García-Fernández, G., & Dom, G. (2019). Cognition and addiction. Dialogues in Clinical Neuroscience, 21(3), 281–290. https://doi.org/10.31887/DCNS.2019.21.3/averdejo
- Ramey, T., & Regier, P. S. (2019). Cognitive remediation in addiction treatment: A review of the literature. Journal of Psychoactive Drugs, 51(1), 16–23. https://doi.org/10.1080/02791072.2018.1563314
Bağımlılıkla ilgili cognitive bozulmaların tedavisinde tDCS
- Klauss, J., Anders, Q. J., Felippe, L. V., Nitsche, M. A., & Fregni, F. (2018). Multiple sessions of tDCS reduced craving and relapses for alcohol use: A randomized placebo-controlled trial. Neuropsychopharmacology, 43(5), 805–813. https://doi.org/10.1038/npp.2017.292
- Conti, C. L., Moscon, J. A., Fregni, F., & Nitsche, M. A. (2022). Cognitive enhancement in addiction: tDCS targeting the prefrontal cortex. Addiction Neuroscience, 1, 100009. https://doi.org/10.1016/j.addicn.2022.100009
Impulsivite tedavisinde Mindfulness terapisi
- Tang, Y. Y., Posner, M. I., & Rothbart, M. K. (2014). Meditation improves self-regulation over the life span. Annals of the New York Academy of Sciences, 1307(1), 104–111. https://doi.org/10.1111/nyas.12391
- Murakami, H., Katsura, M., Onoda, K., et al. (2015). Neural networks for mindfulness and emotion regulation: Insights from fMRI studies. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 69(5), 270–282. https://doi.org/10.1111/pcn.12221
Impulsivite tedavisinde tDCS
- Brevet-Aeby, C., Brunelin, J., Iceta, S., Padovan, C., & Poulet, E. (2019). Can transcranial direct current stimulation (tDCS) improve inhibitory control and reduce impulsivity? A systematic review of the literature. Journal of Psychiatric Research, 111, 33–51. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2018.12.015trialsjournal.biomedcentral.com
- Soltaninejad, Z., Nejati, V., & Ekhtiari, H. (2015). Effect of Anodal and Cathodal Transcranial Direct Current Stimulation on DLPFC on Risk-Taking Behavior. Basic and Clinical Neuroscience, 6(4), 243–250. https://doi.org/10.15412/J.BCN.03060408
Impulsivite tedavisinde dürtü kontrol eğitimi
- Stoyanov, D. S., Kandilarova, S., Paunova, R., & Tzvetanova, D. (2018). Impulsivity and neurocognitive functioning in substance use disorders. Frontiers in Psychiatry, 9, 357. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00357
- Murrell, A. R., Christoff, K. A., & Henning, K. R. (2007). Treating impulsivity: A review of evidence-based practices. In M. Hersen & A. M. Gross (Eds.), Handbook of clinical psychology: Volume 2. Children and adolescents (pp. 629–653). John Wiley & Sons.
- Linehan, M. M. (2014). DBT Skills Training Manual. Guilford Publications.
Emosyonel sorunlarda nörofeedback tedavisi
- Sokhadze, T. M., Stewart, C. M., Hollifield, M., & Trudeau, D. L. (2011). Contingent EEG biofeedback training in substance abuse treatment: Clinical and research implications. Journal of Neurotherapy, 15(4), 292–304. https://doi.org/10.1080/10874208.2011.623090
- Arani, M. M., Bonakdar, S., & Jabbari, M. (2022). Efficacy of neurofeedback in substance use disorder: A systematic review and meta-analysis. Addictive Behaviors, 129, 107252. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2022.107252
Emosyonel sorunlarda mindfulness tedavisi
- Garland, E. L., Hanley, A. W., Riquino, M. R., Reese, S. E., & Baker, A. K. (2019). Mindfulness-oriented recovery enhancement reduces opioid misuse risk via analgesic and affective mechanisms: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 87(10), 927–940. https://doi.org/10.1037/ccp0000427
- Bowen, S., Chawla, N., & Marlatt, G. A. (2011). Mindfulness-based relapse prevention for addictive behaviors: A clinician’s guide. Guilford Press.
Emosyonel sorunlarda duygu düzenleme tedavisi
- Weiss, N. H., Forkus, S. R., Contractor, A. A., & Schick, M. R. (2018). Difficulties regulating positive emotions and substance misuse: The mediating role of coping motives. Addictive Behaviors, 84, 45–51. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2018.03.009
- Sloan, E., Hall, K., Moulding, R., Bryce, S., Mildred, H., & Staiger, P. K. (2017). Emotion regulation as a transdiagnostic treatment construct across anxiety, depression, substance, eating and borderline personality disorders: A systematic review. Clinical Psychology Review, 57, 141–163. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2017.09.002
Alkol kullanımında ketamin infüzyon tedavisi
- Dakwar, E., Levin, F. R. (2017). The emerging role of ketamine in the treatment of alcohol use disorder. The American Journal on Addictions, 26(6), 543–546. https://doi.org/10.1111/ajad.12629
- Das, R. K., et al. (2019). Ketamine can reduce harmful drinking by pharmacologically rewriting drinking memories. Nature Communications, 10, 5187. https://doi.org/10.1038/s41467-019-13162-w
- Jones, J. L., et al. (2022). Efficacy of ketamine-assisted psychotherapy in alcohol use disorder: A randomized clinical trial. The American Journal of Psychiatry, 179(7), 490–499. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2021.21010089
Metamfetamin kullanıcılarında TMS
- Yuan, T. F., et al. (2020). Transcranial magnetic stimulation for the treatment of drug addiction: An overview of recent findings. Current Pharmaceutical Design, 26(5), 510–520. https://doi.org/10.2174/1381612825666191122120022
- Ma, T., Sun, X., Ku, Y. (2019). Effects of high-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation on craving and consumption in individuals with methamphetamine use disorder: A randomized controlled trial. Frontiers in Psychiatry, 10, 612. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00612
- Zhang, J. J., et al. (2019). The efficacy of TMS on drug craving and relapse: A meta-analysis of randomized controlled trials. Addiction Biology, 24(4), 748–760. https://doi.org/10.1111/adb.12661
Kokain kullanıcılarında TMS
- Terraneo, A., Leggio, L., Saladini, M., Ermani, M., Bonci, A., & Gallimberti, L. (2016). Transcranial magnetic stimulation of dorsolateral prefrontal cortex reduces cocaine use: A pilot study. European Neuropsychopharmacology, 26(1), 37–44. https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2015.11.011
- Ma, C., Wang, Y., Yang, Y., et al. (2019). Effect of repetitive transcranial magnetic stimulation for craving in patients with cocaine use disorder: A meta-analysis. Addiction Biology, 24(5), 840–850. https://doi.org/10.1111/adb.12659
- Bach, P., et al. (2020). rTMS in addiction medicine: From preclinical models to clinical applications. Brain Research, 1739, 146826. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2020.146826
Opioid kullanıcılarında Suboxone ile detoksifikasyon
Kampman, K., & Jarvis, M. (2015). American Society of Addiction Medicine (ASAM) National Practice Guideline for the Use of Medications in the Treatment of Addiction Involving Opioid Use. Journal of Addiction Medicine, 9(5), 358–367. https://doi.org/10.1097/ADM.0000000000000166